Powstańcy Wielkopolscy urodzeni w Polanowice, Sławsk Wielki i Ostrowo, gm. Kruszwica

Powstańcy Wielkopolscy urodzeni w Polanowice gm. Kruszwica

Dankowski Karol. Rodzice: Ignacy, Maria. Ur.: 1901-07-24, Polanowice.¹ W dniu 4 stycznia 1919 r. jako powstaniec wstąpił do oddziału powstańczego idącego z Kruszwicy do Inowrocławia, następnie pod Jaksicami i Złotnikami Kujawskimi, dalej brał udział w walkach pozycyjnych pod Bydgoszczą i zajęciem Pomorza. W październiku 1919 r. został w 59 pp. zwolniony, nr ewidencyjny weryfikacji 4454

Machtel Michał. Rodzice: Antoni, Wiktoria Nawrocka. Ur.: 1889-09-16, Polanowice.² Od 01.01.1919 do kwietnia 1919 brał udział z bronią w ręku w Powstaniu Wlkp. przy rozbrajaniu Niemców w Kruszwicy i okolicy oraz w walkach w Inowrocławiu i okolicy, jak Grabie, Opoki, Opoczki i inne miejscowości. Przydział służbowy miał do 9 Kompanii Baonu Nadgoplańskiego pod dow. Ignacego Nowaka. Ze względu na wiek i reklamacje cukrowni w Kruszwicy został w kwietniu 1919 zwolniony z wojska. Narodowości w czasie okupacji 1939-1945 nie zmieniał.

Nawrocki Antoni. Rodzice: Piotr, Józefa. Ur.: 1888-12-29, Polanowice.³ Bierze czynny udział jako powstaniec-ochotnik przy oswobodzeniu miasta Kruszwicy i okolicy oraz Inowrocławia, a także okolicznych miejscowości w powiecie inowrocławskim, pod dowództwem kpt. Nowickiego.

Twardowski Józef. Rodzice: Antoni, Marianna. Ur.: 1893-12-15, Polanowice.⁴ Twardowski Józef brał czynny udział z bronią w ręku w Powstaniu Wielkopolskim od dnia 29.12.1918 do dnia 18.02.1919 przy oswobodzeniu i zajęciu Kruszwicy i Inowrocławia oraz front północny pod dowództwem porucznika Owczarka. Przy oswobodzeniu Inowrocławia wzięto do niewoli całą obsadę Bezirkskommando (RKU) wraz z komendantem. Twardowski przedstawił na powyższe uwierzytelnione zaświadczenia.

Żurawski Jan. Rodzice: Andrzej, Franciszka. Ur.: 1901-07-12, Polanowice.⁵ 06.01.1919 wstąpił w szeregi Powstania Wlkp. w Inowrocławiu, gdzie pod dow. kpt. Cymsa bierze udział w rozbrojeniu Niemców w Inowrocławiu i okolicy do 01.02.1919. Po zakończeniu Powstania Wlkp. przebywa w wojsku w 9 i 67 Pułku Piechoty do 1923. Do 1939 pracuje jako robotnik fizyczny. Zmobilizowany w 1939 do IV Pal-u w Inowrocławiu. Kampanię wrześniową przechodzi przez Kutno, Modlin i Warszawę. Pod Warszawą dostaje się do niewoli niemieckiej, po czterech tygodniach zwolniony. W czasie okupacji pracuje jako robotnik fizyczny Tartaku Miradz, gdzie pracuje do chwili przejścia na emeryturę, tj. do 1966.

Powstańcy Wielkopolscy urodzeni w Sławsk Wielki gm. Kruszwica

Jaszczak Kazimierz. Rodzice: Ludwik, Zuzanna. Ur.: 1896-11-02, Sławsk Wielki.⁶ W dniu 27 grudnia 1918 r. włącza się do oddz. powstańczych, jako ochotnik. Brał udział w walkach z oddz. niemieckimi na terenie miasta Poznania. Następnie, od 2 stycznia 1919 r., w oddziałach powstańczych i bierze udział w oswobodzeniu Kruszwicy i okolicy, Inowrocławia. Na odcinkach frontu, w potyczkach z Niemcami w okolicach Wielowsi, Gniewkowa, Tarkowa, Dąbrówki, Jeżewa, Broniewa, Budziaków, Lipionki, Opoków, w tzw. nadgoplańskim batalionie pod d-twem kpt. Nowickiego i Dratwińskiego. Po włączeniu tegoż batalionu w skład 59 P. P. Wlkp., pozostaje w nim nadal, do chwili zdemobilizowania w listopadzie 1921 r. w stopniu plutonowego. Zostaje ranny pod Wielowsią. Po zdemobilizowaniu wraca do rodziny i pracuje w gospodarstwie rolnym.

Powstańcy Wielkopolscy urodzeni w Ostrowo nad Gopłem gm. Kruszwica

Drzewicki Józef. Rodzice: Franciszek, Marianna. Ur.: 1899-03-04, Ostrowo.⁷ Kol. Drzewiecki Józef jest zweryfikowanym członkiem ZBoWiD z tytułu uczestnictwa w Powstaniu Wlkp. W/w wstąpił dnia 3 stycznia 1919 r. w szeregi powstańcze w Kruszwicy i tam z bronią w ręku bierze udział w oswobodzeniu miasta i w rozbrajaniu Niemców w okolicznych wsiach. Następnie dnia 6 stycznia 1919 r. berze udział w oswobodzeniu m. Inowrocławia pod dowództwem por. Nowaka Ignacego. Z kolei wyjeżdża na front północny i bierze udział w walkach pod Złotnikami Kujawskimi a dalej w Łabiszynie. Po zakończeniu działań powstańczych pozostaje w wojsku w charakterze podoficera zawodowego i pełni służbę w 59 pp przy orkiestrze do końca roku 1939 w stopniu sierżanta. W roku 1939 bierze udział w II wojnie światowej (kampanii wrześniowej).

Dzióbkowski Wincenty: Rodzice: Jakub, Franciszka. Ur.: 1894-07-11, Ostrowo.⁸ W dniu 5.1.1919 r. wstąpił w szeregi powstańcze i brał czynny udział z bronią w ręku w oswobodzeniu Inowrocławia przy zdobywaniu dworca i koszar piechoty. Od dnia 10.1. do 30.4.1919 r. pełnił służbę wartowniczą w Straży Ludowej w Pakości. Następnie wstąpił jako ochotnik do 2 Baonu Telegrafistów w Poznaniu, gdzie przebywał do dnia 12.11.1920 r.

Gołaszewski Ignacy. Rodzice: Wincenty, Marianna Jędrzejczak. Ur.: 1896-07-22, Ostrowo.⁹ 01.01.1919 wstępuje do oddziału powstańczego w Mogilnie, którym dowodził Hauptmann. Bierze udział z bronią w ręku w walkach z grenzschutzem pod Inowrocławiem, Złotnikami Kujawskimi, Brzozą oraz pod Tarkowem i Jerzewem do końca Powstania Wlkp. Po zakończeniu Powstania Wlkp. służy nadal w W.P. i zostaje zdemobilizowany w kwietniu 1923. Od 1923 do 1939 pracuje w Urzędzie Pocztowym w Piotrkowie Kujawskim. W czasie okupacji przebywa w miejscowości Brześć nad Gopłem, gdzie pracuje jako robotnik. Po wyzwoleniu wraca na poprzednią placówkę pracy zawodowej do Piotrkowa Kuj. gdzie pracuje do chwili obecnej. Dane na podstawie Książeczki Wojskowej, posiadanych legitymacji odznaczeniowych i osobistego oświadczenia.

Jóźwiak Antoni. Rodzice: Jan, Franciszka. Ur.: 1895-06-08, Ostrowo.¹⁰ Uczestnik Powstania Wielkopolskiego 1918/19. W dniu 5.01.1919 r. wstąpił w szeregi powstańcze w Inowrocławiu, gdzie brał czynny udział z bronią w ręku przy oswobodzeniu miasta Inowrocławia przy zdobywaniu dworca kolejowego i koszar piechoty. Od dnia 10.01.1919 r.brał udział w walkach na froncie pod Złotnikami Kujawskim do 15.01.1919 r. Następnie z powodu rany wraca do koszar. Od 10.06.1919 r. do 12.01.1921 r. służba czynna w W.p. - 14 bat. saperów w Poznaniu.

Kostrzycki Walenty. Rodzice: Antoni, Pelagia Panfil. Ur.: 1899-02-04, Ostrowo.¹¹ Ochotniczo walczył w styczniu 1919 pod dow. Nowickiego o oswobodzenie Inowrocławia. Dnia 4.02.1919 wcielony do zorganizowanego w Biedrusku 57 p.p. Po zakończeniu wojny został zwolniony 29.07.1922 do rezerwy. Udział w Powstaniu udokumentował wyciągiem z książeczki wojskowej PKU Poznań - Miasto z 9.04.1923.

Matuszak Leon: Rodzice: Józef, Konstancja Stolarska. Ur.: 1900-02-16, Ostrowo.¹² Od 12.01.1919 brał udział w Powstaniu Wlkp. Wstąpił do 5 p.p. Strzelców Wlkp. w Inowrocławiu, z przydziałem do 8 Kompanii Strzeleckiej dowodzonej przez por. Włodarka, później por. Goterskiego. Brał udział w walkach frontu "Kujawy". Od 1945 pracował jako robotnik rolny w PGR w Ostrowie, gdzie pracował do przejścia na emeryturę.

Mróz Józef. Rodzice: Franciszek. Ur.: 1901-05-11, Ostrowo.¹³ 04.01.1919 jako ochotnik z bronią w ręku bierze udział w walkach powstańczych o Poznań, Gniezno, Nakło, Rynarzewo pod dowództwem mjr. Sławińskiego. Pracuje jako ślusarz-spawacz w Tramwajach Miejskich w Bydgoszczy.

Mróz Marcin. Rodzice: Franciszek, Marianna Lutomska. Ur.: 1895-10-20, Ostrowo.¹⁴ Marcin Mróz brał udział w Powstaniu Wielkopolskim od dnia 28.12.1918 r. walcząc na szlaku od Strzelna - Kruszwica do Inowrocławia pod dow. Owczarskiego., a pod Inowrocławiem jako sanitariusz przydzielony został do mjr. dr. Sikorskiego. Otworzyli punkt opatrunkowy w Kruszwicy w szkole. Po oswobodzeniu Inowrocławia brał udział do końca walk powstańczych na odcinku Złotniki Kujawskie.

Olszanowski Franciszek. Rodzice: Józef, Marianna. Ur.: 1901-12-31, Ostrowo.¹⁵ W dniu 5.01.1919 wstąpił w szeregi powstańcze. Brał czynny udział z bronią w ręku przy oswobodzeniu miasta Inowrocławia w zdobywaniu poczty, dworca i koszar piechoty. Od 10.01.1919 do 18.02.1919 brał udział w walkach na froncie pod Złotnikami Kujawskimi. Następnie wstąpił jako ochotnik do 5 p.p. i brał udział w potyczkach z Niemcami na rożnych odcinkach jak: Tupadły, Broniewo, Opoczki i Opoki. Członek ZBoWiD oddział Inowrocław.

Pawlak Franciszek. Rodzice: Wojciech, Franciszka. Ur.: 1892-02-11, Ostrowo.¹⁶ Pawlak Franciszek wstąpił jako ochotnik do Powstania Wielkopolskiego dnia 28 grudnia 1918 r. i brał czynny udział z bronią w ręku do dnia 27.02.1919 r. w walkach pod Inowrocławiem, Złotnikami Kujawskimi, Łabiszynem, Chodzieżą, front Nadnotecki pod dowództwem por. Wypijewskiego, kpt. Raszewskiego i kpt. Rosy.

Pawlak Józef. Rodzice: Wojciech, Franciszka. Ur.: 1902-03-17, Ostrowo.¹⁷ W dniu 5.01.1919 r. wstąpił w szeregi powstańcze w Inowrocławiu. Brał czynny udział z bronią w ręku w oswobodzeniu m. Inowrocławia przy zdobywaniu dworca. Od dnia 10.01.1919 r. w walkach na froncie pod Złotnikami Kujawskimi. Potem wstąpił jako ochotnik do 5 p.p. i brał udział w potyczkach z Niemcami pod Kaczkowem i Ostrowem.

Rakowski Józef. Rodzice: Michał, Józefa Gałgańska. Ur.: 1897-02-08, Ostrowo.¹⁸ Nr weryf. 3906. Uczestnik Powstania Wielkopolskiego 1918/19 r. Brał czynny udział przy oswobodzeniu Inowrocławia i okolicy, Gniewkowa, Tarkowa. Jest czynnym członkiem Związku Bojowników o Wolność i Demokrację - koło w Janikowie

Rogalski Piotr. Rodzice: Michał, Rozalia Mrówczyńska. Ur.: 1896-11-26, Ostrowo.¹⁹ Kol. P. Rogalski brał udział w Powstaniu Wielkopolskim w walczył z grenzschutzem przy oswobodzeniu Kruszwicy i Inowrocławia a następnie w szeregach 5 Pułku Strzelców Wlkp. na froncie zachodnim i południowym.

Stawiński Antoni. Rodzice: Szczepan. Ur.: 1895-12-30, Ostrowo.²⁰ Antoni Stawiński brał czynny udział w Powstaniu Wielkopolskim z bronią w ręku. W dniu 3.01.1919 r. brał udział w oswobodzeniu Kruszwicy, pod dow. Nowickiego. W dniu 6.01.1919 r. brał udział w walkach pod Złotnikami. Poza tym cały czas Powstania był jego czynnym uczestnikiem i walczył z bronią w ręku. Po Powstaniu został wcielony do 1. baonu pogranicznego , z tego baonu powstał 1. pułk strzelców bytomskich.

Urbański Józef. Rodzice: Jan, Franciszka. Ur.: 1880-02-29, Ostrowo.²¹ Urbański Jan brał czynny udział z bronią w ręku w Powstaniu Wlkp. od 03.01.1919 i walczył w Kompanii Kruszwickiej pod Inowrocławiem, pod dow. ówczesnego sierżanta Rutkowskiego Emila. 05.01.1919 został ranny w biodro w walkach o Inowrocław. Po wyzdrowieniu służył od czerwca 1919 w oddziale Obrony Krajowej w Kruszwicy do 1921. Po rewolucji niemieckiej zorganizował Straż Obywatelską w gminie Ostrowo nad Gopłem i był jej komendantem do wybuchu Powstania Wlkp.

Więzowski Kazimierz. Rodzice: Maciej, Marianna. Ur.: 1898-01-04, Ostrowo.²² 05.01.1919 wstąpił w szeregi powstańcze. Brał czynny udział z bronią w ręku w oswobodzeniu Inowrocławia przy zdobywaniu poczty i koszar. Od 10.01.1919 do 12.02.1919 brał udział w walkach na froncie pod Złotnikami Kujawskimi. Potem wstąpił jako ochotnik do 5 p.p. i brał udział w potyczkach z Niemcami na różnych odcinkach, jak: Tarkowo, Broniewo, Kaczkowo i w okolicy. Od maja 1919 pracował jako robotnik fabryczny w Cukrowni Wierzchosławice do 1950. Od 1950 zwolniony został jako inwalida niezdolny do pracy i obecnie jako rencista zamieszkuje w Ostrowo k. Gniewkowa, pow. Inowrocław.

Wikarski Stanisław. Rodzice: Jan, Helena. Ur.: 1898-04-24, Ostrowo.²³ Uczestnik Powstania Wlkp. 1918/1919. Brał czynny udział z bronią w ręku w oswobodzeniu Inowrocławia i na froncie pod Łabiszynem i Nakłem w dniach od 06.01.1919 do 1921.

Opracowanie Bartłomiej Grabowski, na podstawie listy odznaczonych Wielkim Krzyżem Powstańczym, strona: http://powstancy-wielkopolscy.pl

1Uchwała Rady Państwa nr: 02.26-0.51 z dnia 1958-02-26.

2Uchwała Rady Państwa nr: 01.25-0.11 z dnia 1968-01-25

3Uchwała Rady Państwa nr: 03.08-0.64 z dnia 1958-03-08

4Uchwała Rady Państwa nr: 12.06-0.958 z dnia 1957-12-06

5Uchwała Rady Państwa nr 12.19-0.2385 z dnia 1974-12-19

6Uchwała Rady Państwa nr: 07.28-0.152 z dnia 1960-07-28

7Uchwała Rady Państwa nr: 03.29-0.173 z dnia 1971-03-29

8Uchwała Rady Państwa nr: 12.18-0.1055 z dnia 1958-12-18

9Uchwała Rady Państwa nr: 06.14-0.21 z dnia 1961-06-14

10Uchwała Rady Państwa nr: 06.14-0.218 z dnia 1961-06-14

11Uchwała Rady Państwa nr: 02.06-0.112 z dnia 1974-02-06

12Uchwała Rady Państwa nr: 04.03-0.306 z dnia 1974-04-03

13Uchwała Rady Państwa nr: 05.02-0.301 z dnia 1958-05-02

14Uchwała Rady Państwa nr: 05.02-0.30 z dnia 1958-05-02.

15Uchwała Rady Państwa nr: 12.18-0.1055 z dnia 1958-12-18

16Uchwała Rady Państwa nr: 03.08-0.64 z dnia 1958-03-08

17Uchwała Rady Państwa nr: 12.18-0.1055 z dnia 1958-12-18

18Uchwała Rady Państwa nr: 12.06-0.962 z dnia 1957-12-06

19Uchwała Rady Państwa nr: 12.19-0.238 z dnia 1974-12-19

20Uchwała Rady Państwa nr: 01.25-0.11 z dnia 1968-01-25

21Uchwała Rady Państwa nr: 02.29-0.40 z dnia 1960-02-29

22Uchwała Rady Państwa nr: 07.19-0.148 z dnia 1960-07-19

23Uchwała Rady Państwa nr: 12.06-0.962 z dnia 1957-12-06

Powstańcy Wielkopolscy urodzeni w Złotowie, Rzepowie i Racicach, gm. Kruszwica

Powstańcy Wielkopolscy urodzeni w Złotowie, gm. Kruszwica

Gralak Bronisław, syn Wojciecha i Marianny. Urodził się 9.09.1899 r. we wsi Złotowo.¹ Dnia 4.12.1918 r. dezerteruje z armii niemieckiej i wstępuje do formujących się oddziałów powstańczych w Ostrowie nad Gopłem i wyrusza na zbiórkę do majątku w Brześciu. Stamtąd po zaopatrzeniu w broń, oddział ten wieziony furmankami pod Inowrocław, do walczących tam już oddziałów powstańców pod dowództwem mjr. Majsnera na odcinku Inowrocław i Gniewkowo. W Inowrocławiu bierze udział w oswobodzeniu miasta. Bvrał udział w zdobyciu poczty i koszar, przepędzając w ten sposób niemiecki oddział Grentzschutzu i biorąc mniejszy oddział Niemców do niewoli. Następnie przedostaje się w kierunku Poznania i tam wstępuje do tworzącego się oddziału artylerii polnej i pod dowództwem ppor. Mariana Jasińskiego wyrusza na front pod Szubin, Kcynię i Nakło oraz Paterek. Walczy tam do zakończeni Powstania.

Pietrzak Jan, syn Józefa i Józefy Krawczak. Urodził się 15.07.1899 r. we wsi Złotowo .² Jan brał udział w akcji rozbrajania Niemców i placówek Straży Granicznej w rejonie Złotowa w dniach 2 do 5 stycznia 1919 r. Dzięki doskonałej organizacji powstańca Pietrzaka całość placówki złotowskiej została rozbrojona, bez strat i doprowadzona w całości do oddziału powstańczego do Kruszwicy, gdzie złożono również zdobytą broń i amunicję. Powstańcy złotowscy dołączyli do oddziału powstańczego w Kruszwicy. Jan Pietrzak wskutek zachorowania na grypę panującą w tym czasie "Hiszpankę" musiał wrócić do domu.

Powstańcy Wielkopolscy urodzeni w Rzepowie, gm. Kruszwica

Kosnikowski Bronisław, syn Michała. Urodzony31.08.1893 we wsi Rzepowo.³ Jako ochotnik bierze udział w Powstaniu Wlkp. od 02.01.1919 przy oswobodzeniu Kruszwicy i okolicy, następnie od 05.01.1919 przy oswobodzeniu Inowrocławia i okolicznych miejscowości w powiecie. Początkowo w formacjach powstańczych, następnie 5 p.p. Strzelców Wlkp.

Żelazny Stanisław, syn Stanisława i Julianny. Urodzony 7.09.1888 r. we wsi Rzepowo.⁴ Dnia 28.12.1918 wstąpił do organizacji, która zajmowała się działaniami zmierzającymi do oswobodzenia miasta Kruszwicy i okolicy. Następnie jako Powstaniec Wielkopolski 4.01.1919 brał czynny udział z bronią w ręku w oswobodzeniu Kruszwicy i w dniach 5 i 6.01.1919 w zajęciu Inowrocławia. Dnia 03.02.1919 został zwolniony ze służby.

Powstańcy Wielkopolscy urodzeni w Racice, gm. Kruszwica

Smolarski Szczepan, syn Piotra i Wiktorii. Urodzony 24.12.1898 r. we wsi Racice.⁵ Smolarski jako powstaniec z bronią w ręku wstąpił dnia 4 stycznia 1919 r. do Oddz.iału Powstańczego dowodzącego przez por. Owczarskiego Józefa i brał pod jego dowództwem dnia 5 i 6 stycznia 1919 r. czynny udział w zdobywaniu dworca kolejowego w Inowrocławiu , a następnie po zdobyciu miasta Inowrocławia w walkach pod Bydgoszczą i Gniewkowem. Po tym został przydzielony do zdobytego pociągu pancernego "Danuta nr 9" pod Gniewkowem i brał udział przy zajęciu Pomorza dochodząc do Chojnic. Następnie brał udział w walkach na froncie wschodnim. Dnia 24.10.1923 r. został z Wojska zwolniony.

Materiały zebrał: Bartłomiej Grabowski, na podstawie listy odznaczonych Wielkim Krzyżem Powstańczym, strona: http://powstancy-wielkopolscy.pl

1Uchwała Rady Państwa nr: 07.30-0.949 z dnia 1964-07-30.

2Uchwała Rady Państwa nr: 05.18-0.627 z dnia 1972-05-18.

3Uchwała Rady Państwa nr: 03.08-0.64 z dnia 1958-03-08.

4Uchwała Rady Państwa nr: 02.26-0.51 z dnia 1958-02-26.

5Uchwała Rady Państwa nr: 05.02-0.301 z dnia 1958-05-02.

Powstańcy Wielkopolscy urodzeni w Woli Wapowskiej, Wróblach i Popowie, gm. Kruszwica

Powstańcy Wielkopolscy urodzeni we wsi Wola Wapowska, gm. Kruszwica

Lewandowski Jan, syn Wincentego i Anastazji, urodzony 25.08.1901 r. w Woli Wapowskiej.¹ Brał czynny udział z bronią w ręku przy rozbrajaniu wojsk niemieckich w Pieraniu i Radziejowicach. Dnia 6.01.1919 r. oddział pod dowództwem Losego wyruszył na Inowrocław biorąc udział w walkach o oswobodzenie miasta. W dniu 20.01.1919 r. został wycofany z walki z powodu choroby - zapalenie płuc.

Ożga Florian, syn Marcelego i Weroniki. Urodzony 4.05.1899 r. we wsi Wola Wapowska. ² Florian wstąpił dnia 5 stycznia 1919 roku do Ochotniczej Kompanii Trzemeszeńskiej, z którą pod dowództwem Wleklińskiego Władysława brał udział w walkach przeciwko Grenzschutzowi pod Łabiszynem, Antoninkiem, Władysławowem i innymi miejscowościami na froncie północnym odcinek II. Na skutek odniesionych ran w armii zaborczej w dniu 11 lutego 1919 r. umieszczony zostaje w szpitalu w Mogilnie, gdzie leczył się ponieważ rany się odnowiły. Po zupełnym wyleczeniu wstępuje do 17 Pułku Artylerii Ciężkiej w Poznaniu. Zdemobilizowany zostaje z Wojska Polskiego w listopadzie 1921 r.

Pańka Władysław, syn Szczepana i Józefy Mielcarek. Urodzony 18.03.1891 r. we wsi Wola Wapowska.³ Pańka Władysław brał czynny udział z bronią w ręku w w Powstaniu Wielkopolskim od 29.12.1918 r. w Kompanii Kwieciszewskiej pod dowództwem Michała Badyny i walczył o Mogilno, Strzelno, Kopce, Salin, Łabiszyn, Antoniewo, Brzozy i Rynarzewo pod dowództwem plutonowego Wleklińskiego oraz por. Wizego w 4 Kompanii Trzemeszyńskiej.

Pierog Kazimierz, syn Józefa i Nepomucyny. Urodzony 22.02.1891 r. we wsi Wola Wapowska.⁴ Brał czynny udział w Powstaniu Wielkopolskim jako ochotnik z bronią w ręku przy oswobadzaniu miasta Kruszwicy w dniach 1-2.01.1919 r., oraz w dniu 5 stycznia 1919 r. przy oswobadzaniu Inowrocławia i okolicy, jak Złotniki Kujawskie, łącznie do dnia 16.04.1919 r. pod dowództwem porucznika Owczarskiego Józefa.

Powstańcy Wielkopolscy urodzeni we wsi Wróble, gm. Kruszwica

Gaszyński Władysław, syn Michałała i Julianny. Urodzony 30.05.1890 r. we wsi Wróble.⁵ Władysław wstąpił dnia 04.01.1919 r. jako powstaniec z bronią w ręku i brał czynny udział przy oswobodzeniu Kruszwicy i w dniach 5 i 6 stycznia 1919 r. przy oswobodzeniu dworca kolejowego w Inowrocławiu, pod dowództwem Owczarskiego Józefa. Został tam ranny w prawą rękę powyżej dłoni w związku z czym leżał w szpitalu w Inowrocławiu. Dnia 3.03.1919 r. został jako inwalida zwolniony do cywila.

Grzybowski Walenty, syn Piotra i Marianny Dominiczak. Urodzony 12.02.1892 r. we wsi Wróble.⁶ Walenty wstąpił ochotniczo w szeregi powstańcze i walczył z bronią w ręku przy rozbrajaniu Grenzschutzu w miejscowościach Bachorce, Piecki, Papros i Pieraniu powiat Inowrocław. Następnie brał udział w oswobodzeniu Kruszwicy i Inowrocławia. Po oswobodzeniu Inowrocławia wstąpił w szeregi 5 Pułku Strzelców Wielkopolskich - późniejszy 59 Pułk Piechoty, w którym walczył na froncie kujawskim. Dnia 15-2-1919 r. z powodu choroby został zwolniony do rezerwy.

Kasprzak Julian, syn Michała i Magdaleny. Urodzony 20.12.1902 r. we wsi Wróble.⁷ W tajnej organizacji harcerskiej, brał udział w pracy konspiracyjnej pod kierownictwem A. Wysockiego na Wildzie w Poznaniu. Po przewrocie politycznym w Niemczech, jako łącznikowy przy Naczelnej Radzie Straży Ludowej. Z dniem wybuchu Powstania Wielkopolskiego przydzielony do dzielnicy III - Zamek w kompanii bojowej z bronią w ręku pod dowództwem porucznika Kociałkowskiego, rozbrajając Niemców przed Bazarem, zdobywając główną policję /komendę/ niemiecką, jak również dworzec główny - pełniąc służbę do końca lutego 1919 r. W roku 1922 wstąpił jako ochotnik do Wojska Polskiego do VII Baonu Łączności w Poznaniu, przeniesiony do 3 P.W.Ł. w Grudziądzu na przeszkolenie. Następnie przydzielony do Pułku Radiotelegraficznego w Warszawie. W roku 1924 został zwolniony z Wojska Polskiego.

Radomski Franciszek, syn Marcina i Józefy. Urodzony 30.09.1900 we wsi Wróble.⁸ Franciszek brał czynny udział z bronią w ręku w Powstaniu Wielkopolskim 1918/1919 roku. W walkach o oswobodzenie miasta Inowrocławia, Złotnik Kujawskich i okolicy w 2 Kompanii 5 Pułku Strzelców Wielkopolskich pod dowództwem porucznika Gutorskiego od 05.01.1919 r. Służył w wojsku do 01.02.1922 r.

Powstańcy Wielkopolscy urodzeni we wsi Popowo, gm. Kruszwica

Chojnacki Wawrzyn, syn Jana i Józefy. Urodzony 27.07.1892 r. we wsi Popowo.⁹ W dniu 3 stycznia 1919 r. wstąpił w szeregi powstańcze. Brał czynny udział z bronią w reku o oswobodzenie miejscowości w powiecie inowrocławskim: Jerzyce, Witowice, Kopalnica, miasto Kruszwica i okolicy, miasta Inowrocławia i okolicy do dnia 18.02.1919 r. Dnia 4 stycznia przydzielony do szwadronu żandarmerii przy Batalionie Nadgoplańskim, w którym brał udział w akcjach na froncie kujawskim do 1.06.1919 r., skąd zostaje zwolniony do rezerwy. Następnie jako ochotnik w 17 p.ap. do dnia 2.10.1920 r., skąd przeniesiony zostaje do rezerwy w stopniu kaprala.

Opracowanie Bartłomiej Grabowski, na podstawie listy odznaczonych Wielkim Krzyżem Powstańczym, z niewielkimi zmianami, [w:] strona: http://powstancy-wielkopolscy.pl

1Uchwała Rady Państwa nr: 02.06-0.112 z dnia 1974-02-06

2Uchwała Rady Państwa nr: 11.10-0.909 z dnia 1958-11-10

3Uchwała Rady Państwa nr: 03.16-0.232 z dnia 1973-03-16

4Uchwała Rady Państwa nr: 03.08-0.64 z dnia 1958-03-08

5Uchwała Rady Państwa nr: 02.26-0.51 z dnia 1958-02-26

6Uchwała Rady Państwa nr: 06.14-0.217 z dnia 1965-06-14

7Uchwała Rady Państwa nr: 12.06-0.957 z dnia 1957-12-06

8Uchwała Rady Państwa nr: 03.06-0.198 z dnia 1974-03-06

9Uchwała Rady Państwa nr: 07.19-0.148 z dnia 1960-07-19

Powstańcy Wielkopolscy urodzeni we wsi Janowice, Karsku i Sukowy, gm. Kruszwica

Powstańcy Wielkopolscy urodzeni we wsi Janowice, gm. Kruszwica 

Rogoziński Jan, syn Wawrzyńca i Marianna. Urodzony w 18.05.1895 r. we wsi Janowice.¹ W listopadzie 1918 r. zdezerterował z armii niemieckiej i brał bezpośredni udział w pracach przygotowawczych do powstania wielkopolskiego w miejscowości Kruszwica. W dniu 3 stycznia 1919 r. brał czynny udział z bronią w ręku w powstaniu w Kruszwicy jako powstaniec szeregowiec i po uwolnieniu tego miasta od "Grenzschutzu" brał udział z bronią w ręku przy oczyszczaniu miejscowości Strzelno, Mogilno, Trzemeszno, Mątwy, Inowrocław, Pakość. Po rozgromieniu niemieckich oddziałów wstąpił do oddziału powstańców wielkopolskich a mianowicie do kompanii nadgoplańskiej w Kruszwicy, a w marcu 1919 r. jako 9. komp. III bat. 5 pułk strzelców wielkopolskich w Inowrocławiu pod dowództwem pułk. Wrzalińskiego.

Powstańcy Wielkopolscy urodzeni we wsi Karsk, gm. Kruszwica 

Geisler Władysław, syn Emila i Józefy. Urodzony 4.07.1895 r. we wsi Karsk.² Brał czynny udział w Powstaniu Wielkopolskim z bronią w ręku od 3 stycznia 1919 r. w Kruszwicy jako ochotnik w Kompanii Kruszwickiej, pod dowództwem Franciszka Nowickiego. Brał udział w wyzwoleniu Kruszwicy a następnie w dniach 5 i 6 stycznia 1919 r. w walkach o Inowrocław oraz po zdobyciu Inowrocławia pod Złotnikami Kujawskimi.

Malinowski Franciszek, syn Walentego i Józefy Zagórskiej. Urodzony 5.10.1899 r. we wsi Karsk.³ Franciszek Malinowski brał udział z bronią w ręku, w Powstaniu Wielkopolskim. Jako członek Polskiej Organizacji Wojskowej brał czynny udział przy rozbrajaniu Grenzschutzu w Mirzycach, Karsku, Witowicach i Chełmcach od dnia 28.XII.1918 r. do 2 stycznia 1919 r. Dnia 3 stycznia 1919 r. wstąpił jako ochotnik do oddziału powstańczego pod dowództwem Nowaka Ignacego i walczył o Kruszwicę. Następnie pod dowództwem Franciszka Nowickiego we walkach o Inowrocław. Po oswobodzeniu Inowrocławia brał w dalszym ciągu udział na froncie północnym na odcinku Zagajewice, Wierzbiczany, Gąski i Łabiszyn. W styczniu 1920 r. brał udział w przejmowaniu Pomorza. W 59 p.p. pozostał do roku 1922, w którym to roku zwolniony został do rezerwy.

Przybysz Stanisław, syn Wojciecha i Marianny Sulskiej, urodzony 4.04.1893 r. we wsi Karsk.⁴ W latach 1918-1919 brał czynny udział w walkach powstańczych Powstania Wielkopolskiego o wyzwolenie Ziem Wielkopolski i Kujaw. Za czynny udział w oswobodzeniu Inowrocławia i Kujaw 28.03.1932 otrzymał dylom uznania oraz odznakę Powstańca Broni "Wdzięczna Wielkopolska 1918/1919". Do 1939 prowadził gospodarstwo rolne a w czasie okupacji pracował jako woźnica w Zakładzie "Brody" w Toruniu. Po wojnie również przez pewien czas pracował jako woźnica, a następnie w Spółdzielni "Nadwiślanka" w charakterze robotnika gospodarczego do momentu przeniesienia na emeryturę.

Powstańcy Wielkopolscy urodzeni we wsi Sukowy, gm. Kruszwica

Szmańda Bronisław, syn Antoniego i Stanisława. Urodzony 20.12.1896 r. we wsi Sukowy.⁵ Od 05.01.1919 r. brał udział w Powstaniu Wielkopolskim na terenie miast Pakość i Inowrocław, pod dowództwem - Poczekaj Władysława. Po reorganizacji oddziału powstańczego przeniesiony do 5 Baonu Obrony Krajowej Poznań. Dnia 18.01.1920 r. przeniesiony do rezerwy. W okresie międzywojennym pracował w charakterze robotnika w Zakładach Wapiennych Piechcin i Cukrowni Pakość i Kruszwica. W okresie II wojny światowej i okupacji niemieckiej, aż do przejścia na emeryturę, pracuje w Cukrowni w Kruszwicy.

Opracowanie Bartłomiej Grabowski, na podstawie listy odznaczonych Wielkim Krzyżem Powstańczym, z niewielkimi zmianami, [w:] strona: http://powstancy-wielkopolscy.pl

1Uchwała Rady Państwa nr: 07.26-0.276 z dnia 1962-07-26

2Uchwała Rady Państwa nr: 12.22-0.764 z dnia 1966-12-22

3Uchwała Rady Państwa nr: 06.14-0.217 z dnia 1965-06-14

4Uchwała Rady Państwa nr: 12.19-0.2385 z dnia 1974-12-19

5Uchwała Rady Państwa nr: 10.30-0.1890 z dnia 1974-10-30

Powstańcy Wielkopolscy urodzeni we wsi Kobylnica i Kicko, gm. Kruszwica

Powstańcy Wielkopolscy urodzeni we wsi Kobylnica, gm. Kruszwica

Gralak Michał, syn Kazimierza i Michaliny, urodzony 29.09.1898 r. we wsi Kobylnica.¹ Dnia 5 stycznia 1919 roku wstąpił ochotniczo do kompanii inowrocławskiej dowodzonej przez Owczarskiego. Walczył z bronią w ręku o oswobodzenie Inowrocławia. Następnie o Złotniki Kujawskie, Tarkowo i Nową Wieś Wielką. Po powstaniu przydzielony do Szwadronu Nadgoplańskiego. Dalszą służbę wojskową odbył w 1 Pułku Artylerii w Poznaniu. Zwolniony z wojska w listopadzie 1921 roku. W okresie międzywojennym i w czasie okupacji pracował jako robotnik rolny. Po wojnie pracował jako strażnik w ochronie mienia.

Rzeczyński Władysław, syn Stanisława i Katarzyny, urodzony 20.03.1901 r. we wsi Kobylnica.² Rzeczyński brał czynny udział w Powstaniu Wielkopolskim z bronią w ręku. Od 26.01.1919 r. do 27.01.1919 r. brał czynny udział w walkach pod Strzelnem, Nakłem, Żninem i Szubinem jako ochotnik w oddziale w Trzebinie. Od 28.01.1919 r. do listopada 1919 r. w tym samym oddziale w służbie wartowniczej pod dowództwem por. Trojanowskiego. Od listopada 1919 r. przydzielony został do 61 p.p. aż do zwolnienia.

Powstańcy Wielkopolscy urodzeni we wsi Kicko, gm. Kruszwica

Banaszak Stanisław, syn Bronislawa i Weroniki, urodzony 7.11.1900 r. we wsi Kicko.³ Banaszak brał czynny udział od 3 stycznia 1919 r. w Powstaniu Wielkopolskim, szeregowiec w 5 pułku strzelców wlkp. Inowrocław, w walkach o Inowrocław, Szubin, front pod Bydgoszczą i Toruniem, wyswobodzenie Pomorza pod dowództwem dowódcy III/5 p. strzel. por. Dratwińskiego i dowódcy pułku Wrzalińskiego.

Ziemkowski Jan, syn Antoniego i Franciszki z domu Adamiak, urodzony 27.05.1898 r. we wsi Kicko.⁴ Jako ochotnik wstąpił do nadgoplańskiego batalionu Powstańców Wielkopolskich w Kruszwicy 9.01.1919 r., przydzielony do plutonu kawalerii. Brał udział w walkach z niemieckim zaborcą. W dniu 13.07.1921 r. został zdemobilizowany.

Opracowanie Bartłomiej Grabowski, na podstawie listy odznaczonych Wielkim Krzyżem Powstańczym, z niewielkimi zmianami, [w:] strona: http://powstancy-wielkopolscy.pl

1Uchwała Rady Państwa nr: 02.27-0.119 z dnia 1980-02-27

2Uchwała Rady Państwa nr: 12.06-0.962 z dnia 1957-12-06

3Uchwała Rady Państwa nr: 10.30-0.1890 z dnia 1974-10-30

4Uchwała Rady Państwa nr: 05.26-0.673 z dnia 1972-05-26