Dnia 16 stycznia 1945 r., po latach niewoli niemieckiej, Janikowo było znów wolne. W czasie okupacji został częściowo zniszczony budynek dworca. Wysadzony został także most na Jeziorze Pakoskim.
Organizacją szkolnictwa w Janikowie po zakończeniu II wojny światowej zajął się Bolesław Jaskólski. Pod koniec 1945 r. wieś Janikowo liczyła 1760 mieszkańców.
W latach 50-tych XX w. odbyły się wybory do Rad Gromadzkich, przekazano także pomieszczenia starej szkoły dla władz gromadzkich w 1956 r.
W tym też okresie inwestorzy rozpoczęli budowę zakładów sodowych w Janikowie. Fabryka powstała na granicy wsi Ostrowo i Janikowo, gdzie nie brakowało surowców: soli i kamienia wapiennego, a także w okolicy znajdował się zbiornik wodny, jezioro Pakoskie.
Budynek nowej szkoły podstawowej (późniejsze gimnazjum) oddano do użytku w 1964 r. W 1974 r. Szkoła Podstawowa Nr 2 w Janikowie otrzymała imię Władysława Broniewskiego. W związku z potrzebą modernizacji i rozbudowy Szkoły Podstawowej nr 1 w Janikowie, w okresie przed XII Powiatową Konferencją Sprawozdawczo Wyborczą PZPR Bolesław Jaskólski – kierownik szkoły skierował do społeczeństwa list, w którym przedstawił między innymi problemy placówki oświatowej.
W okresie poprzedzającym, uprzemysłowienie Janikowa, wieś pełniła funkcję usługowe wobec sąsiadujących z nią miejscowości w granicach Gminy. Sytuacja zmieniła się po wojnie, wraz z powstaniem zakładów sodowych. Budowę fabryki rozpoczęto w 1953 r., a w 1957 r. wyprodukowano pierwsze tony sody.
Prawa miejskie Janikowo uzyskało w 1962 r. na podstawie rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 lipca 1962 r. w sprawie utworzenia niektórych miast.
W latach 90-tych XX w. miasto Janikowo zainwestowało w rozbudowę między innymi: sieci ciepłowniczej, placówek oświatowych, wodociągu, sieci gazowej, rozbudowę ulic, komunikacja telefoniczna, sieć sanitarną.
Opracowanie Bartłomiej Grabowski, źródła: E. Krause, Monografia historyczna Gminy i Miasta Janikowo – od pradziejów ludzkości do końca XX wieku, Janikowo 2002.
