Dworek generała Sikorskiego w Parchaniu

W Parchaniu, w 1923 r. generał Sikorski nabył posiadłość ziemską z dworkiem. Dworek był otoczony parkiem, w ostatnim czasie został odnowiony, a w jego wnętrzu urządzono wystawę, której autorem jest profesor Tomasz Łaszkiewicz. Wystawa upamiętnia życie gen. Sikorskiego.

Niedaleko dworku znajduje się kościół parafialny pw. św. Wojciecha, w którym w 1936 r. odbył się ślub córki generała – Zofii.

W centrum Parchania stanął pomnik – tablica upamiętniająca premiera Rządu RP na Uchodźstwie.

Również szkoła upamiętniła gen. Władysława Sikorskiego. Pamiątki po żołnierzu WP znajdują się w szkolnej izbie pamięci. Mur przed wejściem do szkoły również ozdobiono murałem z wizerunkiem generała.

Oprac. B. Grabowski, na podstawie Informatora: Szlaki piesze powiatu inowrocławskiego, Oddział PTTK w Inowrocławiu, 2021, fot. pomorska.pl

Współpraca Zakładów Ceramicznych i Kujawskiej Wytwórni Win

W jaki sposób Mirostowickie Zakłady Ceramiczne były związane z Kujawską Wytwórnią Win w Kruszwicy?

Mirostowickie Zakłady Ceramiczne działały w XX wieku, początek działalności datuje się jednak już na 1877 rok, zarejestrowano wówczas firmę. Zakład zlikwidowano w 1996 roku.

Produkował ceramikę budowlaną, elementy ceramiczne fontann, kominków, pomników, okładziny ścienne, terakotę i klinkier. Swoje produkty prezentował na wystawach tj. w Lubece w 1895 roku.

Po lewej stronie butelka którą zakupiłem na aukcji internetowej. Posiadałem również butelkę zamkniętą z trunkiem. Obie różniły się kolorem. Jedna jest bardziej zielonkawa, jakby wyblakła, druga była bardziej pomarańczowa.

W czasie II wojny światowej w Zakładzie produkowano części samolotowe. W tym też okresie fabryka została zniszczona. Odbudowany Zakład został przejęty przez Skarb Państwa w 1949 roku. Od tego czasu przechodził szereg zmian, usprawnień, optymalizacji, które miały na celu zwiększenie produkcji i rozpoczęcie nowych linii produkcyjnych tj. wyroby porcelanowe w 1965 roku. Zatrudniono także artystów i otworzono modelarnie.

Odlew butelki odnaleziony w gruzach Zakładów Ceramicznych w Mirostowicach

Ten okres właśnie łączy historię Mirostowic z dziejami Kruszwicy. Zarząd Fabryki kujawskiej zdecydował się na zorganizowanie małej uroczystości rocznicowej. Zamówiono specjalny odlew, w którym zamierzano wlać miód pitny (trójniak) i rozdać go zasłużonym działaczom oraz pracownikom Kujawskiej Wytwórni Win w Kruszwicy. Podobną butelkę otrzymałem kilka lat temu. Zawierała ona zalakowany trunek. Piękną, zdobioną ceramiczną butelkę przekazałem Muzeum im. Jana Kasprowicza w Inowrocławiu, gdzie już nie długo będzie można odwiedzić wystawę poświęconą fabryce Henryka Makowskiego.

Butelka ważyła 390 g, mieściła 0,5 litra trunku, średnica butelki to 7 cm, wysokość 23,5 cm. Na butelce znajduje się napis: "Kruszwica" oraz wizerunek kazimierzowskiej wieży (tzw. Mysia Wieża) na Wzgórzu Zamkowym w Kruszwicy.

Opracowanie Bartłomiej Grabowski, źródła: B. Grabowski, Przemysł Winiarniczy w Kruszwicy XIX-XX w., allegro, https://www.mirostowice.pl/wyroby/butelka-lwwg-4-kruszwica

Przemysł Winiarniczy w Kruszwicy - o książce

 Od dłuższego czasu zabierałem się z myślą o złożeniu niewielkiej publikacji dotyczącej Wytwórni Win Henryka Makowskiego w Kruszwicy. Przez kilka lat uzbierało się dość materiałów aby uzupełnić poprzednią książkę, którą napisał Henryk Łada. Materiały, które udało się zebrać to: fotografię, etykiety win, reklamy alkoholi, dziennik opisujący pracę zakładu w drugiej połowie XX w., a także kilka butelek z miodami i winem wyprodukowanych w wytwórni.

Broszura Henryka Łady — Kujawska Wytwórnia Win wydana w 1980 r., stała się bazą do stworzenia tejże książki. Korzystałem także z wyżej wymienionej pracy Władysława Sikorskiego i artykułu Pawła Libery. Niezastąpionym źródłem o fabryce kruszwickiej był także Dziennik Kujawski. Pomocne były również publikacje Konrada Niklewicza o fabrykacji win owocowych i miodów wydanych w końcu XIX w. w Warszawie.

W rozdziale pierwszym zamieściłem ciekawostki historyczne opisujące początki winiarstwa w Polsce. Następne rozdziały również opowiadają o historii wiertnictwa polskiego aż do nowożytności, a także o tradycji związanej z wyrabianiem wina w Polsce. Nie zabrakło biogramu założyciela Kujawskiej Wytwórni Win- Henryka Makowskiego. Henryk Makowski doczekał się w Kruszwicy tablicy pamiątkowej. Organizatorem uroczystości poświęconej dyrektorowi winiarni było Nadgoplańskie Towarzystwo Historyczne oraz kruszwicki samorząd. Tablica została zamontowana w domu przy ul Stary Rynek 3, gdzie mieszkała matka Henryka Makowskiego — Joanna. Tu także mieszkali pracownicy winiarni-tłumaczy stowarzyszenie. W dalszej części książki spisałem historię Kujawskiej Wytwórni Win w Kruszwicy, którą podzieliłem na dwie części. Pierwsza opowiada o początkach Zakładu, druga opisuje jego historie do 1996 r.

W następnej części publikacji nakreśliłem dzieje pszczelarstwa kruszwickiego do czasów wojny 1939 r. Nie zabrakło także opisu przebiegu produkcji wina w końcu XIX w.

Całość zdobiona jest fotografiami i reklamami winiarni, które otrzymałem od byłych pracowników winiarni w czasie serii wywiadów, które przeprowadziłem w latach 2015—2020.

Kolekcja etykiet, które w niewielkiej części ukazują się w publikacji, były własnością Zygfryda Kołackiego, pracownika Kujawskiej Wytwórni Win (Pomorskich Zakładów Przemysłu Owocowo-Warzywnego w Bydgoszczy), a także Władysława Sikorskiego, pracownika Kujawskiej Wytwórni Win (Pomorskich Zakładów Przemysłu Owocowo-Warzywnego w Bydgoszczy). Otrzymałem je z nadzieją obu kolekcjonerów na wystawę w muzeum. Podobnie było z trunkami, które otrzymałem od byłych pracowników winiarni. Zarówno butelki, jak i etykiety przekazałem Muzeum im. Jana Kasprowicza w Inowrocławiu, we wrześniu 2021 r.

Słowo o autorze monografii kruszwickiej z XIX w.

 

Pułkownik Edmund Callier był postacią niezwykłą, żołnierz umiłowany w historii. O zamiłowaniu do spisywania dziejów Kujaw pisano na łamach Dziennika Kujawskiego w lutym 1894 r. Wyrazem jego uznania dla Kujaw i jego mieszkańców była monografia miasta Kruszwicy. Niewielu badaczy wie, że Callier pracował również nad monografią Inowrocławia. Pracę nad książką przerwała jego przedwczesna śmierć.

Dziennik Kujawski zamieścił recenzję książki, która ówcześnie spotkała się z wielkim uznaniem i sporym odbiorem. Była to pierwsza praca regionalisty, która w całości poświęcona była miastu Kruszwicy (powiatowi, kasztelanii, starostwu itp.).

Sam autor pisał, że sięgał zarówno do podań, jak i do źródeł potwierdzonych współcześnie przez historyków:

„...nie roniąc nic z tej spuścizny, nie dodając nic własnego, ograniczam się na niektórych uwagach i powtarzam je za Długoszem...W pracy niniejszej starałem się o wyczerpanie źródeł średniowiecznych – z późniejszych nie wszystkie mi były dostępne.”

Opracowanie Bartłomiej Grabowski, źródło: Dziennik Kujawski 1894, R. 2 nr 40, 20 lutego, s. 2-3.

Zabudowa miasta Włocławek w drugiej połowie XVIII w.

Miasto Włocławek, łącznie z biskupimi, w 1787 r. posiadało 231 budynków o wszelakim przeznaczeniu. Inwentarz z tamtego okresu mówi o istnieniu zakładów usługowych tj. sklep, browar, mielcuch, kuźnia, karczma. We Włocławku w tym czasie nie brakowało także ratusza. Istniał kościół parafialny, szpital parafialny i szpital katedralny. Na ulicy Kowalskiej i Zapiecek funkcjonował folwark. W XVIII w. wybudowane były także dwa dworki.

Opracowanie B. Grabowski, M. Morawski, Monografia Włocławka, Włocławek 1933; S. Cackowski, Miasta dobrzyńskie i kujawskie w końcu XVIII i na początku XIX wieku (1793-1807), Włocławek 1994; J. Hofman-Kupisz, Włocławek w 1787 roku, Zabudowa miasta i struktura majątkowo-społeczna mieszkańców, Włocławek 2001.

Ulice starego Włocławka

Najwcześniej, bowiem jeszcze w średniowieczu pojawiły się ulice: Zamcza, Maślana, Świętojańska i Szpichlerna. Znana była również w 1517 r. ulica Cyganka, a także ulice: Królewieceka, Piekarska, Przedmiejska, Zduńska. W drugiej połowie XVI w. ulica Wójtowska i w 1621 r. Łęgska, w 1583 r. źródła wymieniają ulice Kowalską. Historycy wymieniają jeszcze kilka ulic: Żabią, Zapiecek, Matebudy, Tumska, Rybacka, Browarska. W końcu XVIII w. znamy ulice: Około Sadzawki, Uliczka, Wydmuchowo, Nad Wisłą, Rybacką, Rynek, Żabia, Zapiecek, Maślana, Matebudy, Łęgska, Królewiecka, Kowalska, Cyganka, Brzeska, Browarska.

Opracowanie B. Grabowski, źródła: Monografia Wlocławka, s. 36-37; J. Hofman-Kupisz, Włocławek w 1787 roku, Zabudowa miasta i struktura majątkowo-społeczna mieszkańców, Włocławek 2001, fot. http://moje-miasto.com.pl/

Trzemeszno pod koniec XX w.

Działalnością kulturalną w Trzemesznie zajmował się pod koniec XX w. Dom Kultury, utrzymywany przez samorząd miasta i gminy. Prowadzone były w nim zajęcia artystyczne. Przy Domu funkcjonowały prężnie kluby Złoty Liść” i „Ferajna”. Dyrektorem Domu Kultury w 1997 r. był Wiesław Delikta, zastąpił go Jan Szymański.

Swoją historię posiada również Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy. Pod koniec XX w. obchodziła 50-lecie działalności (1996 r.). Zbiory biblioteki liczyły ponad 31 tysięcy tomów. Biblioteka prowadziła filię w Kruchowie i Wymysłowie.

W 1991 r. zostało zamknięte kino przy ul. Mickiewicza 17. Kino „Bagatela” liczyło 209 miejsc.

Przy Liceum Ogólnokształcącym istniał Zespół Pieśni i Tańca „Strzecha”.

Fot. Rynek w Trzemesznie, Weronika Rokita.

Rys historyczny kruszwickiego Słowaka – kalendarium 1958 -2021 r.

 

cz.1 1958-2010 r.

17 czerwca 1958 roku w Kruszwicy miała miejsce Sesja Wojewódzkiej Rady Narodowej, której celem było omówienie zadań związanych ze zbliżającymi się obchodami Tysiąclecia Państwa Polskiego. W spotkaniu uczestniczył przewodniczący Rady Państwa Aleksander Zawadzki, członkowie Wojewódzkiego Komitetu Jedności Narodu, radni Wojewódzkiej Rady Narodowej, goście oraz mieszkańcy miasta. Decyzją, która zapadła podczas sesji było wybudowanie w Kruszwicy Pomnika Tysiąclecia, jakim miała być szkoła. Już dwa lata później, 5 czerwca 1960 roku Aleksander Zawadzki dokonał uroczystego otwarcia placówki, której dyrektorem został Jerzy Mareczek. Dyrektor 'Tysiąclatki' pochodził ze Lwowa. Wcześniej pracował w szkole podstawowej w Kruszwicy, a następnie w Liceum, które mieściło się wtedy przy ulicy Mickiewicza 11. Pierwszego września w klasie VII naukę podjęło 45 uczniów. Była to pierwsza w dziejach szkolnictwa kruszwickiego klasa, która stanowiła początek Liceum Ogólnokształcącego. Już po roku nastąpiła zmiana dyrektora LO. Nowym 'szefem' szkoły został mgr Mieczysław Siewkowski. Cztery lata później budynek został podzielony na Szkołę Podstawową, na pierwszym piętrze oraz Liceum, na drugim. 9 maja 1969 Liceum Ogólnokształcącemu nadano imię Aleksandra Zawadzkiego. W 1973 roku nastąpiła trzecia od początku powstania szkoły zmiana dyrektora. Dyrektorem obydwu szkół, zarówno SP nr 2, jak i LO został mgr Marian Dyrduł, absolwent Uniwersytetu Poznańskiego na Wydziale Fizyki. Uczniowie wspominają go jako wspaniałego dyrektora i wymagającego nauczyciela, który wzbudzał szacunek i zarażał swoją pasją. W 1980 roku obchodzono uroczystość dwudziestolecia placówki. Natomiast w ramach dwudziestopięciolecia swoją obecnością kruszwickich licealistów zaszczycili bohaterowie „Starej Baśni" . Do Księgi Honorowych Członków Społeczności Uczniowskiej wpisali się także najwybitniejsi absolwenci szkoły. Szkoła prosperowała i rozwijała się bardzo aktywnie. Była odwiedzana przez wybitne postaci. Jedną z nich był jej absolwent Janusz Drzewucki, krytyk literacki, poeta, dziennikarz i wydawca. W 1989 klasa I LO przeprowadziła z gościem wywiad dotyczący jego twórczości, szkolnych lat oraz liceum do którego uczęszczał. W 1990 roku do szkoły wprowadzono lekcje religii. Rok później dyrektor Marian Dyrduł przeszedł na zasłużoną emeryturę. Fotel dyrektorski objął Andrzej Michalak.

W 1993 roku nastąpiła zmiana nazwy Liceum. Nowym patronem placówki został Juliusz Słowacki, polski poeta romantyczny. W szkole nic poza zmianą nazwy się nie zmieniło. Atmosfera oraz wysoki poziom nauczania pozostał niezmienny. Dwa lata później przeniesiono Liceum do budynku przy ulicy Jana Kasprowicza 7. To jednak nie był koniec zmian. Do rewolucji zaliczyć także można zmianę dyrektora placówki. Nową panią dyrektor została mgr Maria Siedlińska. Wszystkie sale, gabinety i biblioteka zostały wyposażone w nowe sprzęty i książki. Proces zaklimatyzowania się w nowym budynku przebiegł bardzo szybko. Okazał się on przyjemną arkadią dla uczniów w której każdy z nich mógł realizować i rozwijać swoje pasje, takie jak strzelectwo, dziennikarstwo, wioślarstwo, siatkówkę, ratownictwo medyczne. W 2000 roku uroczyście obchodzono 40-lecie szkoły. Cztery lata później na emeryturę odeszła dyrektor mgr Maria Siedlińska. Fotel dyrektora objął Roman Nadzieja, który po dwuletniej kadencji przekazał funkcję mgr Markowi Rimerowi. Szkoła rozwijała się i prosperowała bardzo dobrze. Uczniowie chętnie uczęszczali na zajęcia. Atmosfera między nimi a nauczycielami stwarzała idealne warunki do nauki.

Życzliwość, starania, chęci i praca odgrywały dużą rolę w relacjach pedagog-uczeń. W szkole można było liczyć na pomoc ze strony nauczyciela, powierzyć mu każdy sekret, tajemnicę, problem, z nadzieją że uda się rozwiązać sytuację. W roku 2010 uczniowie i zaproszeni absolwenci „Słowaka" obchodzili 50lecie szkoły. Wszyscy starali się, by atmosfera w liceum była jak najlepsza i oddawała klimat dawnej szkoły. Dwa lata później nastąpiło połączenie Liceum Ogólnokształcącego i Gimnazjum numer 2. Dyrektorem placówki została mgr Aleksandra Kaczmarek. Obie szkoły stworzyły Zespół Szkół Ogólnokształcących. Szkoła powoli zaczyna funkcjonować na nowych zasadach. Integracja z młodszymi kolegami i koleżankami może przynosić wzajemne korzyści, poprzez rozwijanie swoich celów i wzajemną naukę.

cz. 2 2010-2021 r.

2012

12 listopada 2012 r. w Zespole Szkół Ogólnokształcących odbył się uroczysty apel upamiętniający 94 rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości. Tę lekcję historii przygotowali uczniowie klasy III B Liceum Ogólnokształcącego pod kierunkiem Magdaleny Stanny. Listopadowe święto było doskonałą okazją do przypomnienia uczniom naszej szkoły ważnych momentów z historii walki Polski o odzyskanie niepodległości. W splocie patriotycznych wierszy i pieśni ukazane zostały trudne drogi Polaków do wolności, a odczytane przemówienie Marszałka Józefa Piłsudskiego pozwoliło poczuć atmosferę tamtych niezwykłych dni dla narodu polskiego. Skupienie i uwaga młodzieży zgromadzonej na apelu pokazały, że niełatwe treści patriotyczne wciąż mogą trafić do młodych ludzi.

2013

26 kwietnia 2013 r. w murach Zespołu Szkół Ogólnokształcących w Kruszwicy odbyło się zakończanie roku klas maturalnych Liceum Ogólnokształcącego im. Juliusza Słowackiego. Dwie klasy trzecie uroczyście zakończyły dziś naukę w naszej szkole. Absolwenci LO powrócą do szkoły 7 maja - by zdawać maturę. Wśród zaproszonych gości znaleźli się Burmistrz Kruszwicy pan Dariusz Witczak, Wicemarszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego pan Dariusz Kurzawa, Przewodnicząca Komisji Oświaty pani Ilona Dybicz, Dyrektor Zespołu Wychowania i Oświaty w Kruszwicy pan Bogdan Hałasa oraz proboszcz Parafii św. Teresy ks. Wojciech Danecki. Pożegnanie było okazją do nagrodzenia uczniów, którzy osiągnęli najlepsze wyniki w nauce, wyróżniali się w konkursach wiedzy, artystycznych i sportowych. Doceniono również działalność na rzecz społeczności szkolnej oraz pracę uczniów w samorządzie. Uroczystość poprowadziła odchodząca ze stanowiska przewodniczącej szkoły abiturientka Marta Gralak. Pani Dyrektor Aleksandra Kaczmarek pożegnała uczniów – abiturientów ciepłymi słowami, życząc im jednocześnie powodzenia w czasie matury oraz dalszej drogi edukacji. Burmistrz Dariusz Witczak żegnając uczniów wspomniał, iż także jest absolwentem Liceum Ogólnokształcącego w Kruszwicy. Burmistrz wręczył nagrody dwóm uczniom Patrykowi Pankowskiemu oraz Kindze Meller, którzy otrzymali świadectwo z wyróżnieniem. Abiturientów pożegnał także Wicemarszałek Dariusz Kurzawa, jako „starszy kolega, absolwent naszego liceum” życząc im powodzenie na maturze. Temu pożegnaniu towarzyszyły kolejne wyróżnienia dla Patryka Pankowskiego, Aleksandry Bawolskiej oraz Klaudii Burdzińskiej, którzy uzyskali tytuły laureatów i finalistów olimpiad wojewódzkich i ogólnopolskich. Uczniowie zostali pożegnani także przez wychowawców pana Sławomira Winiarczyka i panią Agnieszkę Stępniewską. Osoby, które zasłużyły się szkole poprzez osiągnięcia w konkursach wiedzy, artystycznych i sportowych, a także uczniowie pracujący na rzecz szkoły, prężnie działający w kole PCK oraz służący w poczcie sztandarowym złożyli swoje podpisy w Złotej Księdze Liceum Ogólnokształcącego. Wyróżnienia, nagrody oraz świadectwa ukończenia nauki w liceum maturzyści odbierali z rąk dyrektora szkoły- pani Aleksandry Kaczmarek i swoich wychowawców. Rodzice uczniów z najlepszymi wynikami odebrali z rąk pani dyrektor listy gratulacyjne. Uczniowie zostali także pożegnani przez swoich młodszych kolegów z klasy drugiej i pierwszej.

29 kwietnia 2013 r. w Zespole Szkół Ogólnokształcących odbyły się II Otwarte Mistrzostwa Miasta Kruszwicy na ergometrze. Organizatorem imprezy był Klub Wioślarski Gopło Kruszwica, Burmistrz Kruszwicy Dariusz Witczak oraz Zespół Szkół Ogólnokształcących. Na starcie stanęło 198 uczestników rywalizując na różnych dystansach od 300m do 1000m.

4.06.2013 o godz. 12:30 w Zespole Szkół Ogólnokształcących w Kruszwicy gościć będziemy, Bogdana Rymanowskiego dziennikarza TVN24, który prowadzi autorski program poranny "Jeden na jeden" i niedzielny program "Kawa na ławę".

14.10.2013 r. grupa uczniów klasy III LO wraz z nauczycielem zajęć medialnych mgr Mariuszem Tomaszewskim uczestniczyła w nietypowych zajęciach, które odbyły się w Manufakturze Poligraficznej „KOLORODRUK" w Inowrocławiu. Celem zajęć było zapoznanie się z technikami drukarskimi, oraz cyfrową obróbką obrazów i zdjęć. Podczas pobytu uczniowie uczestniczyli w wykładach na temat rodzajów pisma i wpływu jego znaczenia na życie ludzi. Poznali także rodzaje maszyn drukarskich i techniki druku. Ogromne wrażenie zrobiło na nich zapoznanie się z najmniejszą książką na świecie, która miała wymiary 5x3mm. Praktyczne zajęcia polegały na pomocy przy obróbce graficznej zdjęć w programach Corel Draw i Foto shop Publisher. Uczniowie poznali też technikę laminowania oraz wykonali własnoręcznie odbitki w technice sitodruku. Wykonane prace uczniowie otrzymali na własność.

7 marca młodzież z Zespołu Szkół Ogólnokształcących w Kruszwicy wzięła udział w zbiórce środków finansowych na rzecz pomocy poszkodowanym na Ukrainie. Akcja została zorganizowana przez Oddział Rejonowy Polskiego Czerwonego Krzyża w Inowrocławiu i polegała na zbiórce pieniędzy do puszek kwestarskich na terenie szkoły jak i na ulicach miasta. Uczniowie, którzy zaangażowali się w tę zbiórkę to młodzież należąca do Szkolnego Koła PCK działającego w Zespole Szkół Ogólnokształcących. Były to: Weronika Pietralska i Joanna Mrówczyńska z Gimnazjum nr 2 im. PCK oraz Angelika Garlik, Lucyna Róg, Weronika Kukuczka, a także Izabela Gralak z Liceum Ogólnokształcącego im. Juliusza Słowackiego. Zbiórka została przeprowadzona pod czujnym okiem opiekunek Koła PCK, pani Magdaleny Stanny i Joanny Peplińskiej.

2014

16 czerwca 2014 r. w sali gimnastycznej Zespołu Szkół Ogólnokształcących w Kruszwicy odbył się Turniej Piłki Siatkowej Szkół Gimnazjalnych w ramach Kruszwickich Dni Sportu. Mecze rozgrywane były systemem "każdy z każdym". W pierwszym secie grali chłopcy, drugim dziewczęta a trzeci decydujący trzech chłopców i trzy dziewczyny. Uroczystego otwarcia dokonał Burmistrz Kruszwicy p. Dariusz Witczak oraz na zakończenie turnieju wręczył pamiątkowe puchary dla szkół oraz medale dla zawodników. Wygrała drużyna Gimnazjum nr.3 w Bachorcach drugie miejsce Gimnazjum nr.2 w Kruszwicy trzecie miejsce Gimnazjum nr 1 w Kruszwicy. Sędzia głównym zawodów był p. Adam Winiarczyk sędziowie liniowi Bogumił Łyczak i Bartłomiej Lewandowski oraz sekretarz zawodów Daria Wichlińska uczniowie I klasy sportowo-ratowniczej. Pomoc techniczna zawodów: p. Jacek Jędrzejczak i p. Sławomir Winiarczyk nauczyciele wychowania fizycznego ZSO w Kruszwicy.

16.09.2014 r. odbył się rajd rowerowy dookoła jeziora Gopło, w którym uczestniczyli uczniowie Zespołu Szkół Ogólnokształcących w Kruszwicy. Maraton rowerowy zakończył się sukcesem. Wszyscy uczestnicy bardzo dobrze się bawili i mimo zmęczenia myślą o następnym wyjeździe. Dystans jaki pokonaliśmy to ok.42km. Opiekunami wycieczki byli Fabiańska Joanna, Kozłowska Bogumiła, Kępski Mariusz oraz Januszek Robert.

12.11.2014 r. młodzież ZSO spotkała się z wolontariuszami projektu realizowanego przez Instytut Dziedzictwa Kulturowego w Kruszwicy. Uczniowie mieli okazję rozmawiać z gośćmi z Francji Włoch i Hiszpanii.

8.12.2014 r. uczniowie naszego liceum świętowali Dzień Ucznia połączony z Mikołajkami. Organizatorami była klasa 2a wraz z wychowawczynią, panią Joanną Fabiańską.

Na początku wystąpili uczniowie, którzy zaśpiewali kilka znanych piosenek. W trakcie występów zostały rozdane cukierki dla uczniów i nauczycieli. Głos zabrała również pani Dyrektor, która złożyła życzenia wszystkim zgromadzonym. W dalszej części został rozegrany międzyklasowy turniej siatkarski. Zwycięzcami okazali się uczniowie klasy 2a. II miejsce zdobyła klasa 1, III- 3 klasa i IV miejsce-2b. Najlepszymi zawodnikami okazali się być: Ewelina Sarecka i Michał Kaźmierski.

2015

29.01.2015 r. odbyło się spotkanie senatora Jana Rulewskiego ze społecznością uczniowską Zespołu Szkół Ogólnokształcących. Tematem przewodnim wystąpienia było „25 lat wolności". Po informacjach o obradach Okrągłego Stołu, planie Balcerowicza, wejścia Polski do NATO i UE przyszedł czas na poruszenie bieżących problemów. Uczniowie bardzo chętnie zadawali pytania senatorowi. Każde z nich nagrodzone było upominkiem od gościa. Spotkanie z senatorem było dla młodzieży doskonałą lekcją wiedzy o społeczeństwie.

3.03.2015 r. wykład dla uczniów z doradztwa zawodowego poprowadzony przez mgr Teresę Mądrzak z Wyższej Szkoły Gospodarki w Zespole Szkół Ogólnokształcących w Kruszwicy.

6.03.2015 r. odbyły się XXXVI Inowrocławskie Spotkania Artystyczne. Dominika Kicińska z klasy IIa LO, Weronika Pietralska i Jacek Durzyński z I LO oraz Kamil Jeśman z klasy IIIa gimnazjum zaprezentowali na nich swoje umiejętności wokalne i interpretacyjne, i z pewnością zostaną przez słuchaczy zapamiętani, ponieważ każdy z nich przedstawił swój własny, niepowtarzalny styl. Miło jest poinformować Was, że Weronika Kicińska zajęła I miejsce w kategorii Turniej Poezji Śpiewanej, a Weronika Pierzchalska otrzymała wyróżnienie w konkursie wokalnym „Musicorama". Nasi chłopcy również zaprezentowali się znakomicie, ich wykonania, głosy znane są nam ze szkolnych występów, a szczególnie lutowego Koncertu Walentynkowego. Osiągnięcia cieszą tym bardziej, gdyż jury podsumowując tegoroczne przesłuchania , stwierdziło, że poziom artystyczny występów był bardzo wysoki, a ich słuchanie sprawiło wiele przyjemności. Dominika Kicińska udzieliła wywiadu dla radia RMF MAXXX , w którym powiedziała o swoich muzycznych zainteresowaniach. Po zakończeniu imprezy nasi uczniowie rozmawiali z jurorką p. Katarzyną Ignaczak na temat swoich występów, zostali zachęceni do dalszych prób i udziału w konkursach.

5 marca 2015 r. odbył się w Gnieźnie etap diecezjalny XXV Olimpiady Teologii Katolickiej, której w tym roku przyświeca hasło „Sakramenty uzdrowienia i ich rola w życiu Kościoła". Naszą Szkołę reprezentowali Mikołaj Burdziński z kl. IIB LO i Joanna Majchrzak z kl. IIB LO.

9 marca 2015 r. maturzyści ze „Słowaka" razem z maturzystami z „Kazika" brali udział w Pielgrzymce Maturzystów na Jasną Górę. Modlili się na Mszy św. w bazylice a później w kaplicy cudownego obrazu zawierzając siebie i swoją przyszłość Matce Bożej oraz uczestniczyli w nabożeństwie Drogi Krzyżowej na jasnogórskich wałach.

13.03.2015 r. podczas długiej przerwy główny korytarz budynku ZSO niczym nie przypominał tradycyjnego holu szkolnego, można uznać, że kojarzył się raczej ze sceną koncertową!  Właśnie tego dnia rozpoczął się pierwszy odcinek szkolnego serialu, oczywiście na żywo, pt. Uwaga! Cool pauza! Pani dyrektor Aleksandra Kaczmarek za sprawą symbolicznego dzwonka oddała uczniom w posiadanie na czas przerwy korytarze szacownego szkolnego budynku, po to, by mogli sami, tak jak lubią, tworzyć i planować własny czas. No i zaczęło się, było po prostu koncertowo. Pierwsze twórcze spotkania gimnazjaliści i licealiści zainicjowali występem utalentowanych wokalistów, którzy zaśpiewali piosenki, wykonane na XXXVI Inowrocławskich Spotkaniach Artystycznych. Warto podkreślić, że Dominika Kicińska zdobyła wówczas I miejsce w kategorii Poezja śpiewana, a Weronika Pietralska otrzymała wyróżnienie w konkursie wokalnym „Musicorama". Jacek Durzyński i Kamil Jeśman czarowali swoim śpiewem, byli cool. Muzyczną oprawę stworzyli: Bartek Kaszubski, Bartek Janowski i Dominik Nadzieja , całość prowadzili: Lucyna Dąbrowska i Dawid Kozłowski. Cóż można powiedzieć-pełna integracja, gimnazjaliści i licealiści potrafią razem tworzyć i razem bawić się. Już planują następne odcinki „Cool pauzy", by pokazać jacy są, a są wspaniali, twórczy , mają ciekawe zainteresowania.

W marcu 2015 r. odbył się konkurs „Twoja twarz brzmi znajomo", w którym reprezentanci klas wcielali się w znane i lubiane postacie ze świata muzyki. Występy swoich koleżanek i kolegów błyskotliwie zapowiadały przewodnicząca SU gimnazjum Marta Kopańska i Lucyna Dąbrowska.
Były też osoby, na które spłynęło natchnienie poetyckie – piękne wiersze brały udział w konkursie: „Pejzaże wiosenne piórem malowane". A wnikliwi i spostrzegawczy obserwatorzy budzącej się do życia przyrody mogli wziąć udział w wiosennym konkursie fotograficznym. Na dodatek w czasie wolnym od współzawodnictwa w konkursach, uczniowie poznawali i przypominali sobie reguły dobrego zachowania rozwiązując quiz o zasadach savoir-vivre. Na zakończenie zagrał szkolny zespół muzyczny w mini koncercie przeplatanym recytacją nagrodzonych utworów poetyckich.

21.04.2015 r. odbył się w Gnieźnie etap diecezjalny XIX Ogólnopolskiego Konkursu Wiedzy Biblijnej. W tym roku uczestnicy musieli wykazać się znajomością Księgi Jonasza, Ewangelii wg św. Łukasza i Dziejów Apostolskich. Naszą Szkołę reprezentował Mateusz Surmacewicz z kl. II B LO.

23.10.2015 r. br. grupa uczniów z klas pierwszych liceum wzięła udział w pokazach i warsztatach chemicznych przygotowanych przez studentów Wydziału Chemii UMK w Toruniu. Data nie była przypadkowa, gdyż ten dzień upływa na świecie pod znakiem mola,czyli jednostki określającej liczność materii w chemii. Podczas warsztatów uczniowie mogli zobaczyć jak robi się krem, pomadkę czy żel pod prysznic. Następnie uczniowie zobaczyli jeden z etapów przetwarzania tworzyw sztucznych, do którego wykorzystano butelkę plastikową po napoju, którą poddano rozkładowi.

2016

31.05.2016 r. w Liceum Ogólnokształcącym im. Juliusza Słowackiego odbyły się wybory do Młodzieżowego Zespołu Doradczego Burmistrza Kruszwicy.

8.06.2016 w Zespole Szkół Ogólnokształcących w Kruszwicy odbyły się warsztaty dla młodzieży licealnej dotyczące ścieżki edukacji w krajach Unii Europejskiej.

9.09.2016 r. gościli w naszej szkole poeci, uczestnicy corocznych Literackich Spotkań Pokoleń w Kobylnikach. Licealiści mieli okazję porozmawiać z twórcami o ich wierszach, tendencjach w poezji oraz oczekiwaniach młodzieży. Za zaangażowanie w dyskusji i ciekawą polemikę Lucyna Dąbrowska z klasy IIa LO otrzymała od pani Anny Baśnik tomik wierszy.

6.10.2016 w sali gimnastycznej ZSO odbyło się spotkanie społeczności szkolnej z wybitnymi sportowcami, absolwentami naszego Liceum im. Juliusza Słowackiego - Arturem Mikołajczewskim i Jakubem Krzewiną. Panowie, tegoroczni uczestnicy Igrzysk Olimpijskich w Rio De Janeiro 2016 w ciekawy sposób przedstawili nam wspomnienia z Brazylii, gdzie zaliczyli bardzo udane występy sportowe.
Obaj zawodnicy zakwalifikowali się do ścisłego finału olimpijskiego. Artur w wioślarstwie w dwójce wagi lekkiej zajął VI miejsce, natomiast Jakub uplasował się na VII pozycji w lekkiej atletyce w biegu sztafetowym 4x400m. Spotkanie odbyło się w miłej i sympatycznej atmosferze.

We wrześniu 2016 r. uczniowie Zespołu Szkół Ogólnokształcących w Kruszwicy wzięli udział w uroczystej mszy świętej w Kościele św. Teresy, a następnie przemaszerowali na Stary Rynek, na którym została odsłonięta tablica poświęcona Henrykowi Makowskiemu – kruszwickiemu przedsiębiorcy i działaczowi społecznemu.
Poczet sztandarowy Liceum Ogólnokształcącego im. Juliusza Słowackiego stanowili: Kamila Garlik Katarzyna Pieszak i Konrad Stanisławski, a poczet Gimnazjum nr 2 im Polskiego Czerwonego Krzyża: Weronika Górska, Monika Stanek oraz Karol Pawłowski. Szkołę reprezentował również Michał Sobczak – przewodniczący Samorządu Uczniowskiego gimnazjum oraz harcerze z klas pierwszych i trzecich gimnazjum.

11.10.2016 r. uczniowie klasy I LO mieli okazję uczestniczyć w wyjątkowej lekcji historii. Opowieść o swoim ojcu - powstańcu wielkopolskim – przedstawiała pani Maria Straszewska. W trakcie spotkania uczniowie mieli możliwość zapoznania się z pamiątkami po Tomaszu Staszewskim oraz jego braciach. Były to oryginalne dokumenty wojskowe, dyplomy , odznaczenia oraz zdjęcia.

Dnia 5 grudnia uczniowie klas drugich Liceum Ogólnokształcącego uczestniczyli w lekcji samorządowej zorganizowanej w Urzędzie Marszałkowskim. Młodzież miała okazję wysłuchać wykładu, który poprowadził wiceprzewodniczący sejmiku Adam Banaszak. Z uczniami spotkał się także wicemarszałek województwa Dariusz Kurzawa. Na zakończenie pierwszej części uczniowie zasypali panów pytaniami o przeróżne kwestie dotyczące ich pracy, ale także o to, w jaki sposób godzą obowiązki wynikające z pełnionych funkcji z życiem rodzinnym. W drugiej części spotkania uczniowie przeprowadzili własną sesję sejmiku. Po lekcji uczniowie wraz z wychowawcami p. Agnieszką Mądrowską i p. Agnieszką Stępniewską oraz opiekunami p. Iwoną Wojciechowską i p. Beata Ruczkowską odwiedzili w gabinecie wicemarszałka województwa Dariusza Kurzawę.

14.11.2016 r. klasa IIB Liceum wraz z wychowawcą panią Agnieszką Mądrowską i panią Katarzyną Nowakowską wybrali się do Bydgoszczy na Międzynarodowy Festiwal Sztuki Autorów Zdjęć Filmowych CAMERIMAGE. Jest on największym i najbardziej znanym festiwalem poświęconym sztuce autorów zdjęć filmowych. Wyjątkowa formuła CAMERIMAGE jest znakomitym forum nie tylko dla prezentacji, ale i dyskusji na temat przyszłości sztuki filmowej. Młodzież klasy IIb cały dzień aktywnie spędziła w Operze Nova, która od kilku lat jest Centrum Festiwalowym. Uczniowie mogli uczestniczyć w projekcjach filmów, a także w seminariach, konferencjach prasowych i spotkaniach z twórcami. Po dniu pełnym wrażeń, późnym wieczorem licealiści wrócili do domu.

2017

24.01.2017 r. odbyła się w Inowrocławiu I Międzyszkolna Spartakiada Prewencyjna. Wzięło w niej udział 14 szkół ponadgimnazjalnych z powiatu inowrocławskiego. Liceum reprezentowała trzyosobowa drużyna w składzie: Aleksandra Heymann, Damian SIkorski, Szymon Skalski(wszyscy uczniowie I klasy). W pierwszej części musieli oni zmierzyć się z pisemnym testem z zakresu wiedzy pożarniczej, bezpieczeństwa w ruchu drogowym i ratownictwa wodnego. Następnie mieli do pokonania tor sprawnościowy(bieg slalomem, uszeregowanie stopni policyjnych, wykonanie resuscytacji krążeniowo-oddechowej, wykonanie węzła knagowego). Nasz zespół po zsumowaniu punktów z dwóch części zajęliśmy wysokie drugie miejsce.
Nasi zwycięzcy otrzymali puchar, dyplom oraz liczne nagrody.

12.04.2017 r. klasy o profilu sportowo-ratowniczym odbyły wizytę w Państwowej Straży Pożarnej w Inowrocławiu . Celem wycieczki było zapoznanie z bazą i pracą zawodowego strażaka.

18.04.2017 r. Wojewoda Kujawsko-Pomorski Pan Mikołaj Bogdanowicz spotkał się z uczniami Zespołu Szkół Ogólnokształcących w Kruszwicy oraz Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych im. Kazimierza Wielkiego w Kruszwicy. W spotkaniu uczestniczyli także Dyrektor Wydziału Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Bydgoszczy Pan Jakub Wawrzyniak wraz z współpracownikami.

20.04.2017 r. odbył się w Aleksandrowie Kujawskim V Wojewódzki Przegląd Muzyczny "MUZYCZNE PEJZAŻE" na którym nasze liceum reprezentowała uczennica klasy pierwszej- Oliwia Witczak.
Brawurowo wykonała własną interpretację piosenki "BABĘ ZESŁAŁ BÓG" z repertuaru Renaty Przemyk co dało jej WYRÓŻNIENIE. Warto nadmienić, że lista uczestników obejmowała 40 wykonawców z całego województwa kujawsko-pomorskiego, prezentujących bardzo wysoki poziom artystyczny.

20-22 września klasa I LO udała się na obóz integracyjny do Ośrodka Szkoleniowo – Rekreacyjnego w Złotowie. Bliższemu poznaniu nowych koleżanek i kolegów pomogły warsztaty poprowadzone przez panią pedagog.

7.06.2017 r. gościliśmy w szkole Tomasza Szczęśniaka współzałożyciela Fundacji Promocji i Akredytacji Kierunków Ekonomicznych przy Szkole Głównej Handlowej w Warszawie, organizatora Olimpiady Przedsiębiorczości. Pan Tomasz Szczęśniak spotkał się z uczniami klas I-II LO im. Juliusza Słowackiego. Zachęcał młodzież do wzięcia udziału w olimpiadzie oraz przekazał cenne informacje, dlaczego warto być przedsiębiorczym we współczesnym świecie.

8 listopada w finale 40. Konkursu Recytatorskiego Poezji i Prozy Kujawskiej im. F. Becińskiego zmierzyli się laureaci eliminacji z powiatów: inowrocławskiego, radziejowskiego i włocławskiego. Z przyjemnością informujemy, że Kamil Jeśman uczeń kruszwickiego ,, Słowaka'' został nagrodzony pierwszym miejscem .Jury doceniło wysoki artystyczny poziom interpretacji recytowanych przez Kamila wierszy , a serdeczne gratulacje złożyła zwycięzcy wnuczka poety pani Sława Becińska. Warto podkreślić, że Kamil już kilkakrotnie z powodzeniem przedstawiał publiczności swoje zdolności recytatorskie i aktorskie , a zwłaszcza na deskach szkolnego teatru „Iluzja'' .

11.11.2017 r. uczniowie Zespołu Szkół Ogólnokształcących obchodzili Święto Niepodległości. Każda klasa miała swoje zadanie. Najmłodsi kolorowali obrazki z motywem symboli narodowych, klasy IV w dowolnej technice wykonały rysunek tematycznie odnoszący się do obchodzonego święta, natomiast starsze klasy rywalizowały w konkursie pod hasłem „Dla Niepodległej". W zmaganiach należało wykazać się znajomością hymnu i pieśni patriotycznych, rozpoznać postaci historyczne, odpowiedzieć na pytania dotyczące historii Polski oraz ułożyć z rozsypanki symbol orła białego.

2018

We wrześniu, grupa licealistów z klasy o profilu policyjno- sportowym wzięła udział w IV Marszu Patriotycznym Kruszwica – Łagiewniki. Po nabożeństwie w kościele św. Teresy uczniowie udali się do miejsca pamięci w Łagiewnikach, gdzie oddali hołd pomordowanym.

2019

W maju 2019 r., w związku z obchodami 100-lecia odzyskania niepodległości przez Polskę oraz 100-lecia wybuchu Powstania Wielkopolskiego i wyzwolenia Kruszwicy w Powstaniu Wielkopolskim Gmina Kruszwica w szczególny sposób chce uczcić zakończenie walk powstańczych. Tym samym w setną rocznicę podpisania rozejmu w Trewirze, kończącego działania wojskowe, w dniu 16 lutego 2019 r. w Zespole Szkół Ogólnokształcących w Kruszwicy odbędzie się niepodległościowy maraton na ergometrach pn. „Sto kilometrów na stulecie niepodległości".

W kwietniu, w Liceum Ogólnokształcącym w Kruszwicy odbyły się GMINNE POTYCZKI CHEMICZNE. Konkurs został zorganizowany z okazji tego, że 2019 rok został ogłoszony Międzynarodowym Rokiem Układu Okresowego Pierwiastków Chemicznych, a dokładnie 150 lat temu rosyjski chemik Dymitr Medelejew sformułował prawo okresowości. W konkursie tym udział wzięło 5 drużyn ze szkół podstawowych z naszej gminy

2020/2021

27 kwietnia 2021 r. odbyła się kolejna z wojewódzkich konferencji konsultacyjnych, na której wszyscy młodzi ludzie z województwa kujawsko-pomorskiego otrzymają możliwość zgłaszania pomysłów do „Strategii RP na rzecz Młodego Pokolenia”, wieloletniego planu działań państwa w obszarze polityki młodzieżowej. Zapisy przyjmowane będą do 26 kwietnia. - Konsultacje wojewódzkie ogólnopolskiego dokumentu strategicznego dla młodzieży to pierwsza w historii naszego państwa inicjatywa, w której przedstawiciel administracji rządowej zaprasza wszystkich młodych Polaków do tworzenia strategii państwa polskiego a tym samym do wspólnego decydowania o przyszłości Polski. Bardzo serdecznie zapraszam wszystkich do udziału, bez względy na poglądy – mówi inicjator konsultacji, Piotr Mazurek - Pełnomocnik Rządu ds. Polityki Młodzieżowej, sekretarz Stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Konsultacje „Strategii RP na rzecz Młodego Pokolenia” to wydarzenie skupiające przedstawicieli środowisk młodzieżowych, uczniów, studentów i doktorantów z całej Polski, w trakcie którego podejmowane są dyskusje poświęcone ważnym tematom dla młodego pokolenia Polaków. Celem konsultacji wojewódzkich jest zebranie opinii i wypracowanie rozwiązań, które posłużą do stworzenia wieloletniego planu działań państwa w obszarze polityki młodzieżowej. Dyskusje prowadzone w ramach konsultacji, podzielone są na sześć obszarów tematycznych; „edukacja i szkolnictwo wyższe”, „rynek pracy i przedsiębiorczość”, „społeczeństwo obywatelskie i kultura”, „polityka społeczna, polityka prorodzinna i mieszkaniowa”, „zdrowie i sport” oraz „ekologia i klimat”. Konsultacje dla woj. kujawsko-pomorskiego rozpoczną się 27 kwietnia br. od godz. 17:00. Aby wziąć udział w wydarzeniu należy wypełnić formularz zgłoszeniowy znajdujący się pod następującym adresem: https://strategiadlamlodych5.webankieta.pl/. Zapisów na wydarzenie można dokonywać do 26 kwietnia (poniedziałek) do godziny 12:00. Konsultacje z powodu pandemii będą odbywać się zdalnie, w formie wideokonferencji.Więcej informacji na temat konsultacji znajduje się na oficjalnej stronie konsultacji https://www.gov.pl/DlaMlodych. Każdy uczestnik spotkań konsultacyjnych otrzyma certyfikat potwierdzający udział wpracach nad stworzeniem projektu „Strategii RP na Recz Młodego Pokolenia”. Organizatorem konsultacji jest Pełnomocnik Rządu ds. Polityki młodzieżowej Piotr Mazurek wraz z Radą Dialogu z Młodym Pokoleniem - pierwszym w historii Polski organem dialogu obywatelskiego pomiędzy młodym pokoleniem Polaków a najważniejszymi instytucjami państwowymi.

Rozpoczęcie roku szkolnego 2021/22 w Zespole Szkół Ogólnokształcących w Kruszwicy – 01.09.2021. Stosując się do wytycznych MEiN, MZ i GiS uczniowie spotykają się z wychowawcami w wyznaczonych salach według podanego harmonogramu. Prosimy przestrzegać wyznaczonych wejść do szkoły oraz podanych godzin. Wszyscy uczniowie oraz rodzice oczekują na wychowawcę na boisku szkolnym. Uczniowie klas 0 a, 0b, I a, I b mogą wejść na teren szkoły z jednym rodzicem (opiekunem) z zachowaniem reżimu sanitarnego – obowiązuje maseczka, dezynfekcja i zachowanie dystansu.

Inowrocław po rozbiorze pruskim

Granice zaboru pruskiego, sformułowane zostały w toku dwustronnych, rozmów prusku-rosyjskich, zakończonych podpisaniem układu rozbiorowego w dniu 17 lutego 1772 r. i ogłoszone w patencie zaborczym Fryderyka II z 13 września 1772 r., było celowo nieścisłe. Można było dowolnie interpretować określenia granicy zaboru.

Według Fryderyka II Prusom miały przypaść tereny położone na północ od Noteci, począwszy od Nakła, poprzez Łabiszyn i stąd do Solca nad Wisłą. Jednakże ministrowie pruscy Herzberg i Brenckenhoff wyszli daleko poza ustalenia traktatowe, zajmując po lewej stronie Noteci Wieleń, Czarnków, Ujście, Rynarzewo i Barcin. Ostatni 345 słup graniczny zatknięto we wsi Dwór, poniżej Solca. Ogółem zabrano 28 miast, 520 wsi i 90 tys. ludności. Po pierwszej uzurpacji granicznej nastąpiły następne. Przesunięć słupów granicznych dokonywano głównie nocą, w tajemnicy, a tajna instrukcja Fryderyka pouczała, że w razie polskich protestów przesunięcia znaków na leży tłumaczyć pomyłką.

W styczniu 1773 r. granicę „poprawili” Schonwaldt i Sacken. Tym razem „przez pomyłkę” włączono bezprawnie, do Prus Gniewkowo i Inowrocław, a granica pruska dotknęła północnego krańca jeziora Gopła. Aktów bezprzykładnego w dziejach Europy łupiestwa, dokonywano jeszcze przed wymuszoną na sejmie polskim ratyfikacją traktatów rozbiorowych, co nastąpiło dopiero 30 września 1773 r. Polska komisja graniczna, w skład której wchodził min. starosta inowrocławski Brzeziński, rozpoczęła działalność dopiero 1 listopada 1774 r. Fryderyk nie słyszał protestów i grając na zwłokę, przerwał obrady komisji odbywające się w Wieleniu pod pozorem zbyt dużych mrozów. Polska komisja graniczna pozbawiona była zresztą szans realnego działania. Nie poparta żadnym, mogącym ugiąć króla pruskiego, autorytetem, przede wszystkim zbrojnym, praktycznie mogła składać bezsilne protesty. Akcje zbrojne słabej polskiej straży granicznej również nie miały szans powodzenia w starciu z armią pruską. Korpus ułanów pod dowództwem Kraszewskiego wytrwale wykopujący pruskie słupy graniczne został całkowicie rozbity w ciężkiej dla Prusaków bitwie pod Marzewem 29 czerwca 1794 r.

Głuchy na polskie protesty, patentem z dnia 22 kwietnia 1775 r., Fryderyk II zarządził na dzień 22 maja 1775 r., złożenie na ręce namiestnika królewskiego von Breckenhoffa w mieście Inowrocławiu, przysięgi poddańczej przez mieszkańców zrabowanego terytorium. W odpowiedzi na patent Fryderyk II, król polski Stanisław August 13 maja 1775 r. wydał uniwersał zabraniający poddanym polskim „pod surowością prawa” złożenia przysięgi homagialnej Prusom. Niestety, poza uniwersałem, król nie mógł udzielić rodakom żadnej pomocy.

Do Inowrocławia przybył kilkuset osobowy korpus piechoty i jazdy pruskiej i pod naciskiem pruskim bagnetów 22 maja 1775 r. w kościele św. Mikołaja w Inowrocławiu, obywatele miasta i województwa inowrocławskiego oraz sąsiednich ziem poprzysięgali wierność królowi Prus Fryderykowi II. Oporni mieli tylko 10 dni zwłoki w dopełnieniu formalności, pod groźbą konfiskaty majątku i ciężkiego więzienia w twierdzach.

Akt inowrocławskiej przysięgi kończy historię wolnego, królewskiego miasta Inowrocławia, stolicy województwa Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Odtąd, przez blisko półtora wieku, pruskim był Inowrocław, powiatowym miastem, nieleżącym do tzw. Obwodu Nadnoteckiego (Netzedistrikt) z siedziba władz w Bydgoszczy.

Opracowanie Bartłomiej Grabowski, źródła: C. Sikorski, Miasto na soli, Warszawa 1988, fot. Inowrocław 1908 r. ul. Toruńska, nadesłane.

Elektrownia, Wodociągi, Rzeźnia, targowisko i urządzenia komunalne w Trzemesznie pier. poł XX w.

Elektrownia w Trzemesznie XX w.

Elektrownia była własnością miasta po I wojnie światowej. W 1921 r. do wytworzenia energii używano koksu, z którego uzyskiwano gaz koksowy. Prąd dostarczany był najdalej w Niewolnie i dworcu kolejowym. W 1929 r. światło miało 367 konsumentów i 18 poborców mocy. Załogę elektrowni tworzyli: kierownik – Stefan Borkowski (1921-1958), dwóch księgowych, woźny, monter sieciowy – Maksymilian Frankowski i dwóch robotników pracujących w samym zakładzie.

O inwestycjach w przedsiębiorstwie decydowała Rada Miejska. W 1928 r. postanowiła zakupić dwie baterię akumulatorowe oraz tłoki i cylindry do motoru. Baterii używano do oświetlenia w godzinach nocnych ważnych obiektów w mieście. Silniki często ulegały awari, co doprowadziło do podjęcia pożyczki w celu zakupu nowego przez miasto. Wybuch II wojny światowej przerwał spłacanie pożyczki.

Wodociągi

Wodociągi w Trzemesznie stanowiły samodzielne przedsiębiorstwo komunalne. W latach 1920-1922 siecią wodociągową o długości 6300 m przepływało dziennie 120 m sześciennych wody. Wodę czerpano z dwóch studzien o głębokości 26 m. Dostarczana była do wieży ciśnień o wysokości 41 m i pojemności zbiornika 190 m sześciennych. Urządzenia wodociągu były za pomocą dwóch silników elektrycznych. Największe zapotrzebowanie na wodę nastąpiło w pierwszym dziesięcioleciu XX w. Skutkiem tych tendencji był niewielki rozwój sieci wodociągowej i wzrost liczby połączeń. W 1929 r. zaopatrywano w wodę około 250 nieruchomości, w 1931 r. już 386. Wodociągi odnotowywały spory deficyt w 1932/1933 roku budżetowym miasta Trzemeszno. Trudności finansowe nękały zakład jeszcze długie lata.

Rzeźnia i targowisko

Rzeźnia w Trzemesznie posiadała budynki i urządzenia służące do uboju zwierząt, była również wyposażona w wagę, stajnie przedubojowe, jatkę itp. Rzeźnia podlegała dozorowi weterynarza. Dochody czerpał zakład z usług. Z zakładu korzystała ludność całego Trzemeszna i okolic.

Targowisko było odrębnym przedsiębiorstwem miejskim, czerpiącym swe dochody z opłat targowych. Nie przynosiło zbyt wielkich dochodów, co doprowadziło do zamknięcia targowiska w 1937/1938 r. W następnych latach nie wiele się zmieniło.

Urządzenia komunalne

Władze Trzemeszna za cel w pierwszych latach po wojnie światowej, obrały budowę kanalizacji. Istniejąca sieć mogła odebrać ścieki tylko z jednej czwartej ulic w mieście. Długość kanalizacji nie przekraczała 30 procent sieci wodociągowej (6900 m). Sprawą kanalizacji Trzemeszno zajęło się w 1937 r. Budowa sanitarna objęła ul. Orchowską, św. Michała, św. Jana, pl. Kilińskiego, ul. Kościuszki, Ogrodową i Toruńską, a także oczyszczalnię ścieków, zlokalizowaną przy strudze łączącej jeziora Trzemeszeńskie i Popielewskie.

Opracowanie Bartłomiej Grabowski, źródło: Dzieje Trzemeszna, pod red. Cz. Łuczaka, Poznań 2002, fot. trzemeszno24, album. A, Nawrocki.