Na Kujawach w XIX w. jadano na śniadanie żur z ziemniakami lub chlebem. Czasem podawano polewkę z serwatką i kaszą. Żur wyrabiano z ukwaszonej mąki żytniej (razowej) w wodzie, i zaklepywano mąką żytnią cienką czyli pytlową.
Obiad na stołach kujawskich pojawiał się około południa. Zwykle składał się z dwóch potraw. Były to zazwyczaj zwykłe składniki dostępne w gospodarstwie jak: kapusta kwaszona z utartym grochem; kluski rżane (żytnie) ze słoniną lub z nabiałem; ziemniaki (pantówki) ze zsiadłym mlekiem; mięso (we święto a często i w ni powszednie); różne warzywa: brukiew, marchew, buraki itp. Ziemniaki podawano wczesne, modre pod skórką wierzchnią, nazywane siwkami, modrzakami, czy pyrzakami.
Na podwieczorek jadano chleb z gzikiem (twarogiem ze szczypiorkiem i mlekiem) lub z jajecznicą, a także chleb z masłem i z serem. Serek wyrabiany na Kujawach i podawany na podwieczorek nazywano wytrzeszczaj. Był to ser okrągły i spłaszczony kształtem przypominający macę.
Na kolację serwowano banie (owoc) rozgotowaną, zalaną mlekiem i zasypaną zacierkami z żytniej mąki, tudzież ziemniaki.
Przed świętem, czy weselem zabijano wieprza lub barana. Wyrabiano wówczas kiełbasę, szynkę i skopowinę. Chętnie Kujawiacy sięgali po czarninę z gęsi i prosiąt, czasem z królików. Była to zupa wyrabiana z krwi.
Na Kujawach pruskich, na stołach pojawiały się towary bardziej luksusowe niż w Kongresówce tj. cukier, kawa, arak, likier, wyborowa wołowina i cielęcina. Pijano wódkę i piwo ale zazwyczaj tylko od święta, po w dzień powszedni trzeba było pracować w gospodarstwie. Do posiłków podawano kawę zbożową, mleko i kompoty.
Opracowanie Bartłomiej Grabowski, źródło Materiały do etnografii słowiańskiej, Lud. Jego zwyczaje, sposób życia, mowa, podania, przysłowia, obrzędy, gusła, zabawy, pieśni, muzyka i tańce, Oskar Kolberg, seria III, Kujawy cz. I, Warszawa 1867.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz