niedziela, 23 grudnia 2018

Historia kruszwickiego Banku Spółdzielczego


W XVIII wieku z inicjatywy ks. Piotra Wawrzyniaka i pomocy ks. Augustyna Szamarzewskiego powstał Bank Ludowy oparty na nowoczesnych zasadach spółdzielczości. Ks. Wawrzyniak kierował bankiem przez 20 lat do 1896 r.1

Podobny bank powstał w Chełmcach, gmina Kruszwica, założył go znany w naszych stronach ks. Antonii Ludwiczak.2 Również w Kruszwicy powstał Bank Ludowy. Miało to miejsce 16 marca 1899 r. Inicjatorem banku kruszwickiego był ks. prałat Roman Goebl, proboszcz z Kruszwicy.

Członkowie Rady wybierani byli na trzy lata, wybierano przeważnie osoby, które znały się na finansach i księgowości, dlatego w składzie z przełomie XVIII i XIX w. znaleźli się głównie właściciele majątków i kupcy. Członkiem Rady był również ks. Goebel, a także Kazimierz Witulski – aptekarz, Stanisław Heil – kupiec.

Przyjmowano oszczędności do wysokości 100 000 M. 24.04.1899 r. na swym posiedzeniu Rada Nadzorcza wybrała na przewodniczącego Kazimierza Kozłowskiego, na zastępcę Stanisława Wiśniewskiego.3 Dyrektorem został ks. Roman Goebel. Tegoż też dnia Bank Ludowy rozpoczął swą działalność, o czym ogłosił w Dzienniku Kujawskim.4 Lokal Banku Ludowego mieścił się w kantorze apteki pana Witulskiego i był czynny we wtorki i piątki od 9.00 do 13.00. We wrześniu tego roku bank liczył 38 członków, a w kasie było 195,81 M. 19.11.1899 r. Bank Ludowy wystąpił o pożyczkę z centralnej pruskiej kasy w kwocie 3000 M. i ją otrzymał, a prawidłowo rozwijająca się Spółdzielnia przyjęta została do Związku Spółek Zarobkowych. Rada Nadzorcza Banku zbierała się 4 razy do roku.


W czasie posiedzeń Rada sprawdzała inwentarz oraz akcje będące w posiadaniu Banku. Depozyty w kasie składano w złocie, papierach wartościowych, markach i złotych.

Ciekawostką jest, że członkowie Banku kruszwickiego, brali udział w sejmikach Związku Spółek Zarobkowych w Pelpinie, Poznaniu, Gnieźnie. Od 26.10.1905 r. nastąpiła zmiana lokalu bankowego. Znajdował się on do tej pory przy rynku wydzierżawionym od pana Stankowskiego w składzie parterowym z tylnim pokojem. Od 11.03.1910 r. Bank urzędował codziennie w godzinach od 9.00 do 12.00 i od 15.00 do 17.00.

Dnia 13.11.1910 r. członkowie Zarządu i Rady Nadzorczej wzięli udział w pogrzebie Patrona Związku Spółek Zarobkowych i Gospodarczych w latach 1891-1910 ks. Piotra Wawrzyniaka, zwanego przez Niemców polskim Ministrem Finansów, a przez Polaków-królem czynu.

W czasie swej działalności Bank kruszwicki uczestniczył w życiu społeczno-gospodarczym i kulturalnym miasta i okolicy: 12.10.1918 r. przyznał 300 M. na fundusz rezerwowy dr F. Chłapowskiego, kierownika zbiorów przyrodniczych im. Mielżyńskich w Poznaniu, w 1919 r. udzielił pożyczki wojennej w wysokości 3000 M, 22.07.1919 r. uczestniczył w pożyczce państwowej w wysokości 1 000 000 M, 17.08.1920 r. wspomógł Czerwony Krzyż sumą 100 M, 15.03.1922 r. udzielił pożyczki Henrykowi Makowskiemu na rozruch winiarni, 26.02.1922 r. darował pieniądze Bractwu Strzeleckiemu i Bractwu Kurkowemu, dwukrotnie wspomagał budowę kaplicy w Kruszwicy.

W 1928 r. Bank został członkiem Banku Ludowego w Inowrocławiu. Ostanie Walne Zgromadzenie przed wybuchem II wojny światowej odbyło się 11.05.1939 r. Bank liczył wtedy 705 członków, a jego kierownictwo sprawowali: A. Tomaszewski, W. Jasiński, S. Szeliga, Cz. Jankowski.

Pierwsze po wojnie Zgromadzenie zebrało się 7.07.1945 r. pod przewodnictwem prezesa Rady Nadzorczej sprzed wojny-Czesława Jankowskiego. Na kierownika Banku wybrano Aleksandra Tomaszewskiego. Natomiast od roku 1961 funkcję kierownika pełnił Kazimierz Trzciński. W 1945 r. Bank przystąpił do Związku Rewizyjnego Spółdzielni i do Centralnej Kasy Spółek Rolniczych. Od 23.08.1953 r. znalazł się pod nadzorem NBP w Inowrocławiu. W 1955 r. Rada Nadzorcza Banku nie zgodziła się na zmianę nazwy Zespołowa Gromadzka Kasa Spółdzielcza. Dopiero w 1973 r. zmieniono jego nazwę na Bank Spółdzielczy, która funkcjonuje do dziś.

Ponieważ stare pomieszczenie nie odpowiadało potrzebom Banku, postanowiono zbudować nowe. Ze środków Spółdzielczych regionu został oddany do użytku w dniu 24.04.1978 r. nowy pawilon bankowy przy ulicy Podgórnej 2. Duży, nowoczesny budynek z przestronnymi salami operacyjnymi przyczynił się do podniesienia poziomu świadczonych usług. Funkcję dyrektora Banku pełnił wówczas Stanisław Juchacz, jego następcą był pan Jan Batkowski.

Aby jeszcze usprawnić pracę i polepszyć jakość obsługi klientów, którzy darzą pełnym zaufaniem kruszwicki Bank, dokonano w nim gruntownej modernizacji. Czynności bankowe całkowicie skomputeryzowano, wydłużono czas pracy Centrali, która czynna jest od 7 : 45 do 17 : 00. Pracownicy Banku jak i samorząd bankowy podnoszą swe kwalifikacje zawodowe w kraju i za granicą. Ponad połowa pracowników zatrudnionych w Banku legitymuje się wyższym wykształceniem. Zainstalowanie nowoczesnego systemu alarmowego podniosło bezpieczeństwo ludzi i depozytów. Depozyty objęte są Bankowym Funduszem Gwarancyjnym w Warszawie.

Także i dziś Bank przeznacza pokaźną część zysków na dywidendy dla członków Banku oraz wiele ważnych i pożytecznych dla społeczeństwa imprez środowiskowych m. in. Dni Kruszwicy, Dożynki, Wiedzy Rolniczej, Szkolnym Kasom Oszczędności, Dzień Dziecka, Dzień Strażaka, nie zapominając również o szkołach i przedszkolach.

Od dnia 02.11.1987 r. Dyrektorem a następnie Prezesem Zarządu Banku Spółdzielczego w Kruszwicy jest Pan Waldemar Krzewina, który funkcję Prezesa Zarządu pełni po dzień dzisiejszy.

14.09.1990 r. Bank Spółdzielczy w Kruszwicy złożył deklarację o przystąpieniu do zrzeszenia Regionalnego Gospodarczego Banku Wielkopolskiego S.A., a w dniu 25.05.1992 r. podpisano umowę w tej sprawie.

Z okazji 100- lecia i 105- lecia Banku Spółdzielczego w Kruszwicy Rada, Zarząd oraz zasłużeni pracownicy Banku zostali uhonorowani odznaczeniami.

Wychodząc naprzeciw postulatom klientów naszego Banku dokonano zakupu i instalacji bankomatu w Centrali oraz uruchomiono Oddział Banku na tzw. Zagoplu, a w budynku Polo – Market zainstalowano drugi bankomat, o który zabiegali klienci Banku.

W roku 2008 Zarząd w uzgodnieniu z Radą Nadzorczą dokonał zakupu budynku po byłym komisariacie policji na potrzeby Banku z możliwością pobudowania nowej sali operacyjnej na parterze budynku z myślą głownie o usprawnieniu obsługi i klientach o ograniczonych możliwościach poruszania się .W tym celu wykonana została rozbudowa w 2009 roku, a więc w 110 -tą rocznicę założenia Banku Spółdzielczego w Kruszwicy.


Odznaczeniami w postaci platynowych, złotych i srebrnych odznak Spółdzielczej Grupy Bankowej uhonorowano wielu obecnie pracujących pracowników. Wspomnieć należy również pracowników Banku, którzy już nie pracują a przebywają już na zasłużonej emeryturze oraz tych, którzy już nie żyją Pracownicy Ci bardzo często niemal całe swoje życie poświęcili pracy w Banku Spółdzielczym. Należy tu wymienić Panią Janinę Bryl długoletnią główną księgową oraz członka zarządu, Urszulę Łożykowską oraz byłych dyrektorów Banku Kazimierza Ścińskiego i Jana Batkowskiego.

Obecnie Bank Spółdzielczy w Kruszwicy zatrudnia 37 pracowników w Centrali i Oddziale Banku.

Zarząd Banku:
Waldemar Krzewina, Marek Mrówczyński, Leszek Kubiak.

Rada Nadzorcza Banku Spółdzielczego w Kruszwicy w składzie:
Henryk Opasik Przewodniczący, Jan Olejnik Zastępca Przewodniczącego, Jerzy Grabowski Sekretarz, członkowie: Andrzej Kotas, Waldemar Wypijewski, Bogdan Dzwoniarkiewicz, Andrzej Luber, Michał Posadzy, Piotr Dorenda, Piotr Imański, Roman Molenda.


Opracowanie Bartłomiej Grabowski, tekst w dużej części zaczerpnięty ze strony http://www.bskruszwica.pl/historia.html

1G. Wrońska, Śladami ks. Piotra Wawrzyniaka, Poznań 2008
2B. Dąbrowska, Zapał światła w mroku, budził życie polskie…, Ks. Antoni Ludwiczak 1878-1042, Poznań 1988.
Dziennik Kujawski R 7, 1899 r.
3Dziennik Kujawski R 7, 1899 r.
4Dziennik Kujawski R 7, 1899 r.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz